Η πλέον ανοιχτή, πλην όμως επιμελώς κρυμμένη κάτω από το χαλί, πληγή των μνημονίων είναι η πληγή της υπερχρέωσης εκατοντάδων χιλιάδων συμπολιτών μας. Υπερχρέωσης που συνεπάγεται τη διαρκή απειλή απώλειας των περιουσιών τους, που συνήθως αντιστοιχούν στη μοναδική κατοικία τους.
Ένας λόγος που η πληγή αυτή δεν λέει μετά από δεκαέξι χρόνια να κλείσει είναι η αρπακτική ασυδοσία των τραπεζών και των διαδόχων τους (funds και servicers), με τις πλάτες των εκάστοτε κυβερνήσεων. Ασυδοσία που έφτασε στο σημείο να ερμηνεύει κατά το δοκούν τις αποφάσεις του νόμου Κατσέλη και να απαιτεί την καταβολή πολλαπλάσιου τόκου από αυτόν που λογικά εννοούσαν οι αποφάσεις. Οι υπέρογκες αυτές απαιτήσεις τους ουσιαστικά καθιστούσαν ανέφικτη την εξυπηρέτηση της ρύθμισης και πετούσαν εκτός προστασίας περίπου τριακόσιες χιλιάδες πολίτες.
Με μεγάλη καθυστέρηση και κάτω από το τρομερό βάρος της κοινωνικής πίεσης, ήρθε να βάλει φρένο στις απαιτήσεις αυτές η υπ’ αριθμόν 6/2026 απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, που έκρινε ότι η ορθή ερμηνεία των σχετικών δικαστικών αποφάσεων είναι ότι ο τόκος υπολογίζεται επί της εκάστοτε δόσης και όχι επί του συνόλου του κεφαλαίου. Η απόφαση αυτή ήταν απολύτως ξεκάθαρη και αυτομάτως σήμαινε ότι: όλες οι δικαστικές αποφάσεις Νόμου Κατσέλη, όποτε κι αν εκδόθηκαν, έπρεπε να ερμηνευθούν κατ’ αυτόν τον τρόπο και συνεπώς οι τράπεζες–funds–servicers έπρεπε να μειώσουν ανάλογα τις απαιτήσεις τους και, αν είχαν λάβει παραπάνω χρήματα, να τα επιστρέψουν. Λογικά επίσης σήμαινε ότι, αν κάποιος έχασε τη ρύθμισή του επειδή αδυνατούσε να εξοφλήσει τις υπέρογκες αυτές απαιτήσεις, θα μπορούσε να διεκδικήσει την επανένταξή του σε αυτήν.
Όμως, η ληστρική συμμορία δεν είχε πει ακόμα την τελευταία της λέξη. Αρχικά ξαμόλησε τον υπουργό Οικονομικών Πιερρακάκη και τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Στουρνάρα να ισχυριστούν ότι η απόφαση του Αρείου Πάγου περιείχε δήθεν «ασάφειες», δημιουργώντας και πάλι κλίμα ανασφάλειας στους δανειολήπτες. Για να έρθει μετά από λίγες μέρες η κυβέρνηση, παριστάνοντας από πάνω και τον «σωτήρα», να «λύσει» δήθεν το πρόβλημα των «ασαφειών» και με νομοθετική ρύθμιση να περιορίσει την έκταση ισχύος της απόφασης του Αρείου Πάγου.
Συγκεκριμένα, με το άρθρο 126 του νόμου 5313/25-6-2026, βάζει τρεις «κόφτες»: α) Ότι ο υπολογισμός του τόκου επί της μηνιαίας δόσης δεν αφορά τις μη ενεργές ρυθμίσεις (δηλαδή αυτές που έχουν ήδη εξοφληθεί στο σύνολό τους και αυτές στις οποίες ο δανειολήπτης έχει ήδη κηρυχθεί έκπτωτος με δικαστική απόφαση). β) Ότι ο υπολογισμός αυτός δεν αφορά ούτε τις ρυθμίσεις στις οποίες «έχουν πληρωθεί οι προϋποθέσεις για να κηρυχθούν έκπτωτες» (αφήνοντας ανοιχτό το παράθυρο για να κηρυχθούν τώρα έκπτωτοι αρκετοί με δικαστικές ενέργειες των αρπακτικών, ή για να προβάλουν μονομερώς οι εταιρείες την κατά την άποψή τους πλήρωση των προϋποθέσεων). Και γ) ότι στις ενεργές ρυθμίσεις τα τυχόν πλεονάζοντα ποσά που έχουν καταβληθεί θα συμψηφιστούν με μελλοντικές δόσεις κεφαλαίου και ταυτόχρονη μείωση του αριθμού των δόσεων (άρα, πρακτικά, ο δανειολήπτης θα συνεχίσει άμεσα να πληρώνει και την ωφέλεια θα τη δει στο μεγαλύτερο δυνατό βάθος χρόνου, με αφαίρεση των τελευταίων δόσεων).
Με τον τρόπο αυτόν η κυβέρνηση καταργεί εν μέρει την αρεοπαγιτική απόφαση, απαλλάσσει τις τράπεζες–funds–servicers από την επιστροφή χρημάτων στις εξοφλημένες ρυθμίσεις, αφήνει τελείως εκτεθειμένους όσους έχασαν τις ρυθμίσεις τους λόγω των εξωφρενικών απαιτήσεων τόκων και αφήνει ανοιχτό το παράθυρο εξαίρεσης από τον ορθό υπολογισμό του τόκου όσων δεν έχουν μέχρι σήμερα κηρυχθεί έκπτωτοι αλλά μπορεί να θεωρηθεί ότι θα έπρεπε να έχουν κηρυχθεί (λόγω καθυστέρησης συνήθως τριών δόσεων).
Το εκπληκτικότερο δε ίσως όλων είναι η εντυπωσιακή αφωνία του μεγαλύτερου μέρους της αντιπολίτευσηςγια την εν ψυχρώ κυβερνητική παρέμβαση και απάτη.
Ο τραγικός δρόμος που άνοιξαν τα μνημόνια για τον ελληνικό λαό παραμένει ακόμα ανοιχτός. Και απαιτεί επιμονή, υπομονή και ανυπότακτο φρόνημα. Δεν υιοθετούμε τα αφηγήματα των δημίων μας, αντιστεκόμαστε στην αρπαγή των περιουσιών μας, παλεύουμε με κάθε τρόπο. Έτσι όπως περισώσαμε μέχρι τώρα, με νύχια και με δόντια, πολύ περισσότερες περιουσίες από αυτές που σχεδίαζαν να μας αρπάξουν, έτσι πρέπει να συνεχίσουμε. Αγώνας και πάλι αγώνας.
Βασίλης Παπανικολάου
