Η πολιτική αξιοποίηση των επιθέσεων με τα γκαζάκια στη Θεσσαλονίκη, η εκ νέου ανακίνηση της υπόθεσης Μαρφίν χωρίς νέα στοιχεία ουσιαστικά, η θρασύτατη στοχοποίηση της αριστεράς δείχνουν ότι έχουμε να κάνουμε με ένα αδίστακτο καθεστώς. Όμως, αυτή τη φορά οι σκευωρίες και τα εκβιαστικά διλήμματα δεν θα πιάσουν.
1. Το γνωστό κλίμα της θερινής ραστώνης δεν λέει να κυριαρχήσει φέτος, αφ’ ενός γιατί ένα μεγάλο κομμάτι του εργαζόμενου λαού στερείται του δικαιώματος των διακοπών λόγω ακρίβειας και χαμηλών μισθών. Και αφ’ ετέρου γιατί έχουν μεσολαβήσει μια σειρά από σημαντικές εξελίξεις. Έτσι έχουμε: α) την έναρξη μιας –άτυπης– μακράς προεκλογικής περιόδου, και μάλιστα με πρωτοβουλία του ίδιου του πρωθυπουργού· β) την ίδρυση νέων κομμάτων (ΕΛ.Α.Σ. του Τσίπρα, Ελπίδα για τη Δημοκρατία της Μ. Καρυστιανού, συν το εν αναμονή κόμμα του Σαμαρά)· γ) την προσπάθεια της κυβέρνησης να ανοίξει θέμα «τρομοκρατίας» και να τη φορτώσει θρασύτατα στην αριστερά· και δ) τις συνεχιζόμενες πολεμικές συγκρούσεις στην ευρύτερη «γειτονιά» μας, που η επίδρασή τους φτάνει αναπόφευκτα και στην εσωτερική μας κατάσταση.
Μέσα σε αυτήν την πολύπλοκη και αντιφατική πραγματικότητα, δύο πράγματα πρέπει να είναι καθαρά: α) ότι το προεκλογικό κλίμα προσφέρεται για διεκδικήσεις μέσα από αντίστοιχες κινητοποιήσεις, έστω από τον Σεπτέμβριο· και β) ότι σε αυτές τις συνθήκες τα πλέον αγωνιστικά και σκεπτόμενα τμήματα του εργαζόμενου λαού οφείλουν να πάρουν τολμηρές και ξεκάθαρες πολιτικές θέσεις.
Όσον αφορά το πρώτο: έστω και για προεκλογικούς λόγους, ανοίγει μια συζήτηση για ορισμένες «παραχωρήσεις». Π.χ. για την πιθανότητα επαναφοράς της 13ης σύνταξης, για κάποια μέτρα στο στεγαστικό, για περαιτέρω αύξηση του κατώτατου μισθού κ.ο.κ. Στο ίδιο πλαίσιο, έχει μεγάλη σημασία η τελεσίδικη απόφαση της δικαιοσύνης υπέρ των δανειοληπτών του νόμου Κατσέλη, παρότι η κυβέρνηση έσπευσε να την «κουτσουρέψει» με νομοθετική ρύθμιση που κατέβασε. Φυσικά, η κυβέρνηση δεν διατίθεται να κάνει καμιά ουσιαστική παραχώρηση, πέρα από πράγματα που αφορούν την εκλογική της πελατεία, ή «παροχές» που ευνοούν περισσότερο το κεφάλαιο παρά τους εργαζόμενους. Ωστόσο, όμως, το γεγονός ότι είναι υποχρεωμένη στην ερχόμενη ΔΕΘ του Σεπτεμβρίου να «τάξει» κάποια πράγματα, υπό την πίεση και αντίστοιχων «υποσχέσεων» της αντιπολίτευσης, δημιουργεί ένα κλίμα που αντικειμενικά ευνοεί τους οικονομικούς αγώνες, τις διεκδικήσεις μέσα από τα σωματεία μας. Αυτό το «παράθυρο» θα κρατήσει λίγο και γι’ αυτό πρέπει να το εκμεταλλευθούμε στον μέγιστο βαθμό.
2. Το πιο σημαντικό, όμως, που πρέπει να κάνει ο εργαζόμενος λαός, η εργατική τάξη, η αγωνιστική πρωτοπορία, είναι να έχει μια καθαρή και τολμηρή πολιτική ματιά και πολιτική στάση στο σκηνικό που ανοίγεται μπροστά μας. Και στις ευκαιρίες που μπορεί να προκύψουν. Η επιδίωξη να πέσει μια ώρα αρχύτερα το βαθιά αντιλαϊκό, αντιδημοκρατικό, ολοκληρωτικής νοοτροπίας σύστημα Μητσοτάκη θα πρέπει να είναι κεντρική. Εδώ όμως δεν χωρούν αυταπάτες: το σύστημα αυτό θα πουλήσει πολύ ακριβά το τομάρι του· δεν διστάζει μπροστά σε οποιοδήποτε μέσο, ακόμα και σε προβοκάτσιες, προκειμένου να διατηρήσει την πολιτική του κυριαρχία. Ακόμα και αν οι εμπρηστικές επιθέσεις στη Θεσσαλονίκη, με έναν νεκρό, δεν είναι προβοκάτσια και έγιναν τυχαία αυτήν την περίοδο, η πολιτική τους αξιοποίηση από την κυβέρνηση δεν είναι τυχαία. Την είχε ανάγκη ακριβώς τώρα, που οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι έχει κλείσει ο δρόμος της αυτοδυναμίας της. Όπως δεν ήταν φυσικά τυχαία και εκ νέου ανακίνηση της υπόθεσης Μαρφίν, με νέες συλλήψεις που, όπως προκύπτει από τα πρώτα στοιχεία, παραπέμπουν σε ένα ακόμη κακοστημένο τρομο-σόου.
Όλα αυτά εξελίσσονται μέσα σε μια κατάσταση όπου η κυβέρνηση προπαγανδίζει ότι η παραμονή της στην εξουσία, η «πολιτική σταθερότητα», το να μην ξαναδυναμώσει η «ανεύθυνη» και «λαϊκιστική» αριστερά είναι κάτι σαν «εθνική επιταγή»! Και φυσικά, μέσα σε αυτό το κλίμα, πάει πακέτο και η λογική «νόμος και τάξη», που οδήγησε στη δολοφονία του 20χρονου νέου με αυτισμό στο Άργος από την αστυνομία. Έριξαν δεκάδες σφαίρες σε ένα παιδί με αναπηρία που δεν απειλούσε κανέναν! Οι κινητοποιήσεις ενάντια σε αυτό το φρικτό έγκλημα του καθεστώτος πρέπει να συνεχιστούν και να κλιμακωθούν!
Όσον αφορά τη θρασύτατη προσπάθεια αλλαγής ατζέντας με πάτημα τα γκαζάκια στη Θεσσαλονίκη και τη Μαρφίν πρέπει να έχουμε μια κάθετη πολιτική στάση: δεν ψαρώνουμε στη νέα τρομο-υστερία που στήνετε, οι μόνοι τρομοκράτες είστε εσείς! Καμιά σχέση δεν έχουν με το κίνημα και την αριστερά οι διάφοροι «αντιεξουσιαστές» Ζορό, που δεν ξέρουμε και πόσοι από αυτούς είναι «ιδεολόγοι» και όχι ενεργούμενα, άμεσα ή έμμεσα, του δικού σας βαθέος κράτος. Αλλά εσείς, που έχετε διαλύσει τον κοινωνικό ιστό, που τρομοκρατείτε με κάθε αφορμή την κοινωνία, που επί των ημερών σας σκοτώνονται καθημερινά εργάτες σε «ατυχήματα», που έχετε βάψει τα χέρια σας με το αίμα των παιδιών των Τεμπών, που υποστηρίζετε όλους τους πολέμους στην περιοχή μας, εσείς είστε οι μόνοι που δεν έχετε δικαίωμα να μιλάτε!
Αν ευρύτερα κομμάτια του λαού αρχίσουν να μιλούν σε αυτή τη γλώσσα απέναντι στο καθεστώς Μητσοτάκη –και όχι μόνο για το παραπάνω ζήτημα αλλά και για την ανεξέλεγκτη ακρίβεια, τα απλησίαστα νοίκια, το ξήλωμα της δημόσιας παιδείας, το διαγούμισμα των δημόσιων αγαθών από το ιδιωτικό κεφάλαιο–, θα πάμε σε έναν καλύτερο συσχετισμό, θα ανοίξουν δυνατότητες, και πολιτικές και αγωνιστικές. Δεν μπορεί να περιμένει, βέβαια, κανείς «θαύματα» από τις αστικές κοινοβουλευτικές εκλογές, που είναι από τη φύση τους «στημένες» υπέρ των κυρίαρχων. Ωστόσο, μπορούν και πρέπει να μπλοκαριστούν τα πλέον επικίνδυνα σχέδια της άρχουσας τάξης, που τα εκφράζει το σύστημα Μητσοτάκη.
3. Δυο λόγια για τα νέα κόμματα είναι απαραίτητα. Το νέο κόμμα του Τσίπρα, η ΕΛ.Α.Σ., κατάφερε, με στήριξη και από επιχειρηματικούς ομίλους και ΜΜΕ, κυρίως όμως ελλείψει οποιασδήποτε αποτελεσματικής αντιπολίτευσης, να εμφανίσει μια κάποια δυναμική. Παρά τη λέξη «αριστερά» στον τίτλο του, ο Τσίπρας απευθύνεται κυρίως στον κεντρώο και μετριοπαθή κόσμο, κρατάει χαμηλά τους τόνους και είναι αρκετά φειδωλός στις φιλολαϊκές υποσχέσεις του. Αν βέβαια συνεχίσει να δίνει περισσότερες διαβεβαιώσεις στην άρχουσα τάξη (βλ. και αποδοχή των ιδιωτικών πανεπιστημίων) από ό,τι ελπίδα για πραγματική αλλαγή πολιτικής, θα «στομώσει» τη δυναμική του και δεν θα διαμορφώσει τελικά μια πραγματική –εντός συστήματος– εναλλακτική στον Μητσοτάκη.
Όσον αφορά την «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» της Μαρίας Καρυστιανού, η όποια δυναμική της ανακόπηκε πολύ γρήγορα. Και αυτό ήταν φυσικό, γιατί το κόμμα αυτό δεν έχει μέχρι στιγμής να επιδείξει ούτε στελέχη ούτε πρόγραμμα ούτε συγκεκριμένες φιλολαϊκές δεσμεύσεις. Η Καρυστιανού έκανε μεγάλο λάθος που άφησε –και εν μέρει «κρέμασε»– το ελπιδοφόρο κίνημα των Τεμπών για να μπει στην κεντρική πολιτική.
Η ίδρυση κόμματος από τον Σαμαρά θα είναι μια σημαντική εξέλιξη, καθώς μπορεί να αφαιρέσει κρίσιμες ψήφους από τον Μητσοτάκη. Και κυρίως επειδή θα δείξει ότι η απόλυτη κυριαρχία Μητσοτάκη στη δεξιά παράταξη είναι παρελθόν. Θα πρόκειται για ένα κόμμα που θα διαφοροποιείται από τον Μητσοτάκη κυρίως στα «εθνικά» ζητήματα και όσον αφορά τις συντηρητικές «αξίες», και όχι στον πυρήνα της νεοφιλελεύθερης πολιτικής.
Αυτήν την εκλογική μάχη θα πρέπει να τη δώσουμε χρησιμοποιώντας αριστερά ψηφοδέλτια που έδωσαν μάχες όλη την προηγούμενη περίοδο. Ωστόσο, για εμάς η μεγάλη συζήτηση αυτήν τη στιγμή δεν είναι τι ψηφίζουμε, αλλά πώς πάμε μέχρι τις εκλογές.
Ο Μητσοτάκης ανοίγει από τώρα την προεκλογική περίοδο όχι γιατί έχει αποφασίσει να τις κάνει πρόωρα, αλλά ακριβώς για να καθορίσει την προεκλογική συζήτηση, να ελέγξει την «ατζέντα». Επιδιώκει να πείσει την αστική τάξη να μην πειραματιστεί με άλλα κόμματα και να του δώσει «πράσινο φως» για τρίτη θητεία. Όμως, τα αδιέξοδα της πολιτικής Μητσοτάκη αγγίζουν πλέον και τμήματα της αστικής τάξης. Η αύξηση του ΑΕΠ δεν έχει πραγματική δυναμική, περισσότερο οφείλεται στο «φούσκωμα» των αξιών και των κρατικών εσόδων. Η ακρίβεια (π.χ. στην ενέργεια και τις πρώτες ύλες) πλήττει και τμήματα της αστικής τάξης. Η εξελισσόμενη συγκεντροποίηση ιδίως στις περιουσίες υπονομεύει τη συμμαχία ανώτερης και «μεσαίας» τάξης. Το πιο σημαντικό, ισχυρά τμήματα της άρχουσας τάξης έχουν συμφέροντα με τη Ρωσία και είναι δυσαρεστημένα με την απόλυτη ταύτιση Μητσοτάκη με την Ουκρανία.
Από τη δική μας σκοπιά, το βασικό είναι: μέσα από κάθε είδους κινητοποιήσεις, απεργίες, διαμαρτυρίες, δουλειά στους εργασιακούς χώρους και τις γειτονιές, να απαιτήσουμε όλα αυτά που δικαιούμαστε, όλα αυτά που μας στέρησαν: χτύπημα των καρτέλ, προσιτά στον λαό τρόφιμα, καύσιμα, ρεύμα· όχι στην εμπορευματοποίηση της στέγης, να πέσουν τώρα τα νοίκια· κάθετη μείωση των έμμεσων φόρων, να μεταφερθεί το φορολογικό βάρος στην παρασιτική μεγαλοαστική τάξη και τον μεγάλο πλούτο· να μπει τέρμα στην καταλήστευση των δανειοληπτών και γενικά του λαού από τις τράπεζες και τα funds· επαναφορά 13ου-14ου μισθού στο δημόσιο, 13ης-14ης σύνταξης· κάτω τα χέρια από δημόσια παιδεία και δημόσια υγεία· και φυσικά, κάτω οι σκευωρίες με πρόσχημα την «τρομοκρατία», κάτω ο κρατικός αυταρχισμός, ούτε σκέψη για νέα περιστολή των δημοκρατικών δικαιωμάτων.Μόνο αν θεριέψει η λαϊκή κατακραυγή θα διαμορφωθεί ένα κλίμα που θα ανοίγει τον δρόμο για ανάταση του εργατικού και λαϊκού κινήματος, για αλλαγή του πολιτικού συσχετισμού σε μια θετική κατεύθυνση!
16.7.2026
Η Συντακτική Επιτροπή
