Τετάρτη 20 Μαΐου 2026

Τύπος, διαπλοκή και δημοκρατία

Τα αστικά ΜΜΕ δεν δουλεύουν μόνο με την
προπαγάνδα αλλά και με την απόκρυψη, τον
αποπροσανατολισμό, τη διάχυση του φόβου
Κάποτε επικρατούσε η αντίληψη ότι το ελληνικό κοινοβούλιο βρίθει από δικηγόρους, γιατρούς και πολιτικούς μηχανικούς. Αυτό μάλλον έχει αλλάξει, καθώς στις τελευταίες εκλογές εκλέχθηκαν βουλευτές καμιά 25αριά δημοσιογράφοι και άνθρωποι των ΜΜΕ. Τα κόμματα που αντιπροσωπεύονται στη βουλή συνολικά είχαν περί τους 70 δημοσιογράφους υποψηφίους (!). Ανάμεσά τους σίγουρα υπάρχουν και αξιόλογες περιπτώσεις. Ωστόσο, πολλοί, ιδίως της κυβερνητικής παράταξης, ανήκουν σε μια ιδιαίτερη κατηγορία: δεν είναι δημοσιογράφοι που απλώς εξελέγησαν βουλευτές· άλλα είναι στρατιώτες της διαπλοκής Τύπου-κράτους-μεγάλου κεφαλαίου, που τις «υπηρεσίες» που προσέφεραν σε αυτή τη διαπλοκή ως δημοσιογράφοι τώρα τις προσφέρουν ως βουλευτές. 

Τις τελευταίες δεκαετίες, μέσα στην ελληνική αστική τάξη έχουν επιβληθεί άκρως τυχοδιωκτικά και παρασιτικά κεφάλαια (εφοπλιστές, τραπεζίτες, μεγαλοκατασκευαστές) που δεν ανέχονται πολλή δημοκρατία. Και εξουσιάζουν ελέγχοντας τους πολιτικούς αλλά σε μεγάλο βαθμό και τους πολίτες διά των ΜΜΕ που τους ανήκουν. Η πολιτική έχει καταντήσει σκέτη «επικοινωνία», αφού οι σοβαρότερες αποφάσεις παίρνονται από τις τράπεζες, τους μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους και τις Βρυξέλλες. Οπότε όποιος αστός πολιτικός δεν κάνει τα χατίρια της διαπλοκής απλά τον εξαφανίζουν από τα ΜΜΕ ή τον «αποδομούν» μέσω των ΜΜΕ.

Δεν έχουμε αυταπάτες ότι αυτή η κατάσταση μπορεί ν’ αλλάξει ριζικά. Έναν αιώνα πίσω ο Λένιν έγραψε σειρά άρθρων για το πώς το κεφάλαιο ελέγχει ακόμα και το δημοκρατικότερο αστικό πολιτικό σύστημα διά του Τύπου. Ωστόσο, στην Ελλάδα σήμερα η κατάσταση έχει φτάσει σε μια ακρότητα, από την οποία απειλούνται άμεσα τα δημοκρατικά δικαιώματα του ελληνικού λαού, οι πιο στοιχειώδεις εγγυήσεις και αυτής της αστικής δημοκρατίας.  

Γι’ αυτό τα δημοσιογραφικά σωματεία, τα σωματεία γενικά του Τύπου και των ΜΜΕ, και ο αριστερός κόσμος που εργάζεται σε αυτόν τον χώρο, πρέπει να κάνουν το παν να βάλουν κάποιο φρένο σε αυτή την κατάσταση. Μεταξύ άλλων: «Δημοσιογράφοι» που δεν παράγουν πρωτότυπη δημοσιογραφική εργασία αλλά εργάζονται ως αρθρογράφοι-σχολιαστές και ουσιαστικά προπαγανδιστές της εξουσίας δεν μπορούν να θεωρούνται δημοσιογράφοι. Να σταματήσει κάθε άμεση ή έμμεση επιδότηση των ΜΜΕ από το κράτος. Υπάρχουν άλλοι τρόποι να βοηθήσει η πολιτεία τον Τύπο και την αναγνωσιμότητα. Οι δημοσιογραφικές ενώσεις πρέπει να καταρτίσουν αυστηρούς και αντικειμενικούς κώδικες δημοσιογραφικής δεοντολογίας και να καταγγέλλουν αμέσως κάθε παραβίασή τους από τα συστημικά ΜΜΕ. Ακόμα, πρέπει να προωθηθεί η αντιπληροφόρηση και να δημιουργηθούν περισσότερα και ποιοτικότερα ανεξάρτητα έντυπα και ιστοσελίδες.

 

Πάρις Δάγλας