 |
| Στη Βολιβία, ανθρακωρύχοι και αγρότες εξεγέρθηκαν κατά της πολιτικής του δεξιού προέδρου Πας. Από την εξέλιξη αυτής της εξέγερσης αλλά και άλλων μαζικών κινητοποιήσεων σε άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής θα κριθεί το κατά πόσον οι μάζες είναι έτοιμες να σταματήσουν τη δεξιά στροφή και να περάσουν στην αντεπίθεση |
Η χρεοκοπία του νεοφιλελεύθερου μοντέλου που εφαρμόστηκε τις τελευταίες δεκαετίες του 20ού αιώνα στη Λατινική Αμερική άνοιξε τον δρόμο για την άνοδο αριστερών δυνάμεων που στηρίχθηκαν σε εργατικά και άλλα κοινωνικά κινήματα, με την υπόσχεση της στήριξης των φτωχών και μιας πιο δίκαιης αναδιανομής του πλούτου. Η –αναμενόμενη– αποτυχημένη διαχείριση του καπιταλιστικού συστήματος από αυτή τη ρεφορμιστική αριστερά έφερε και πάλι μια δεξιά συντηρητική στροφή, σχεδόν σε όλη την Λατινική Αμερική. Η εξουσία πέρασε και πάλι σε ορισμένες χώρες στην παλαιά παραδοσιακή δεξιά και ακροδεξιά, αλλά τούτη τη φορά συναντά μεγάλη αμφισβήτηση από τα φτωχά λαϊκά στρώματα και κυρίως από τη νεολαία.
Στην Αργεντινή, μεγάλες κινητοποιήσεις φοιτητών, εκπαιδευτικών και εργατικών συνδικάτων στις μεγάλες πόλεις καταδικάζουν την πολιτική λιτότητας και ιδιωτικοποιήσεων που εφαρμόζει η ακροδεξιά κυβέρνηση Μιλέι από το 2023 που ανέλαβε. Βασικά συνθήματα είναι δημόσια παιδεία, υγεία και ασφάλιση.
Στη Χιλή πραγματοποιούνται τεράστιες κινητοποιήσεις μαθητών και φοιτητών ενάντια στις περικοπές στην παιδεία που προσπαθεί να εφαρμόσει η ακροδεξιά κυβέρνηση του Χοσέ Αντόνιο Καστ. Η κυβέρνηση έφερε προς ψήφιση περικοπές πάνω από 15% στην παιδεία, περικοπές στη σίτιση στα σχολεία για τους μαθητές που αντιμετωπίζουν κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα, ενώ προωθεί αστυνομικά μέτρα για τον έλεγχο της «σχολικής βίας», αδιαφορώντας για τα κοινωνικά και οικονομικά αίτια. Στο πακέτο μέτρων που κατεβάζει προωθεί τη μείωση των φόρων της μεγάλης περιουσίας και των ιδιωτικών εταιρειών, βαθαίνοντας την κοινωνική ανισότητα.
Στο Περού, στο 98% της καταμέτρησης των εκλογών που είναι τώρα σε εξέλιξη η διαφορά είναι ελάχιστες ψήφοι, δηλαδή ουσιαστικά 50-50, μεταξύ της δεξιάς υποψήφιας Φουχιμόρι και του αριστερού Ρομπέρτο Σάντσες. Όποιος και να εκλεγεί, η κοινωνία είναι διχασμένη, ενώ στο σύνολό του ο λαός είναι απογοητευμένος και υποφέρει. Το 37% είναι κάτω από το όριο φτώχειας και το 43% των παιδιών πάσχει από αναιμία λόγω φτώχειας. Αργά η γρήγορα θα ξεσηκωθούν.
Στη Βραζιλία, η χρηματοδότηση του ακροδεξιού Μπολσονάρο από τις ΗΠΑ θα επηρεάσει σίγουρα τις εκλογές του Οκτωβρίου, με επιδίωξη την πτώση του αριστερού Λούλα.
Στη Βολιβία, λίγους μήνες μετά την εκλογική νίκη του δεξιού προέδρου Ροδρίγο Πας, ξέσπασε μια λαϊκή εξέγερση, κυρίως από ανθρακωρύχους και αγρότες. Ο Πας κατήργησε τους φόρους στη μεγάλη περιουσία, επέτρεψε την καλλιέργεια γενετικά τροποποιημένων σπόρων, ευνοώντας τη μεγάλη αγροτική βιομηχανία ενάντια στους φτωχούς αγρότες, και επιδιώκει δανεισμό από το ΔΝΤ. Επέτρεψε τον ελεύθερο ανταγωνισμό στις εταιρείες καυσίμων, αλλά η «ελεύθερη αγορά» φέρνει κακής ποιότητας καύσιμα και έτσι καταστρέφονται χιλιάδες οχήματα.
Με πάνω από 40 ημέρες κινητοποιήσεων και συγκρούσεων, και αφού τα μέτρα καταστολής λειτούργησαν αντίθετα, συσπειρώνοντας ακόμη περισσότερο τους αγρότες με τους ανθρακωρύχους και τους σπουδαστές, η κυβέρνηση αποφάσισε να συμπεριλάβει στις αποφάσεις και τα συνδικάτα εργατών και αγροτών, κυρίως το μεγαλύτερο συνδικάτο, το COB. Το COB, προδίδοντας το κίνημα, συνυπέγραψε την κατάργηση της επιδότησης στα καύσιμα, κάτι που σημαίνει διπλασιασμό της τιμής τους, μειώνοντας δραστικά το εισόδημα των εργατών στις πόλεις και των αγροτών.
Τα μέλη του συνδικάτου προσέφυγαν στις οργανώσεις βάσης αναγκάζοντας την ηγεσία να προκηρύξει γενική απεργία επ’ αόριστον. Όμως η ηγεσία δεν εφάρμοζε στην πράξη την απόφαση. Έτσι, ανθρακωρύχοι και αγρότες αποκήρυξαν τη διεφθαρμένη ηγεσία τους, αυτοοργανώθηκαν και αποφάσισαν να κλείσουν τους δρόμους εμποδίζοντας τη ροή τροφίμων προς την πρωτεύουσα. Συγκαλούν δε ανοιχτές συνελεύσεις για να αποφασίζουν για την πορεία των κινητοποιήσεων. Οι κινητοποιήσεις συνεχίζονται σε κλίμα ενότητας, με μεγάλη αποφασιστικότητα.
Παρόμοιες εξελίξεις έχουμε και στα άλλα κράτη της Λατινικής Αμερικής, όπου το κοινό στοιχείο είναι η άρνηση της νέας γενιάς να αποδέχεται αδιαμαρτύρητα τη φτωχοποίησή της. Όλα δείχνουν ότι, κόντρα στη γενικά συντηρητική στροφή, κάτι προοδευτικό θα συμβεί στη Λατινική Αμερική, παρά τις επεμβάσεις των ΗΠΑ, οι οποίες προσπαθούν και πάλι να ελέγξουν ολόκληρη την αμερικανική ήπειρο. Όμως η πρόσφατη εμπειρία δείχνει ότι κατά κανόνα αποτυγχάνουν στις επεμβάσεις τους.
Χρήστος Χατζής
