Σκάνδαλα, διαφθορά και «ψηφιακό κράτος»

 

Οι αιτίες της διαφθοράς είναι πολύ βαθιές για να
αντιμετωπιστούν από την «ψηφιοποίηση» του κράτους

Σε κάθε νέο σκάνδαλο κυβερνητικής διαφθοράς που προκύπτει, από τον ΟΠΕΚΕΠΕ μέχρι το πρόσφατο με τις πολεοδομίες, η κυβέρνηση έχει μια πολύ βολική απάντηση: ναι, δυστυχώς υπάρχει διαφθορά, δεν το αρνούμαστε, δεν φταίμε εμείς αλλά το «βαθύ κράτος», εμείς παλεύουμε ενάντια σε αυτό κάνοντας τη διοίκηση πιο διαφανή και απρόσωπη μέσω της ψηφιοποίησης του κράτους. Η λέξη-μπαλαντέρ που τελειώνει (κατά τη γνώμη τους) τη συζήτηση είναι μία: gov.gr. 

Τι είναι τελικά αυτό το μαγικό gov.gr που θα κάνει το αστικό κράτος αδιάφθορο; Κατ’ αρχάς να διευκρινίσουμε ότι το gov.gr δεν έχει καμία σχέση με τεχνητή νοημοσύνη, όπως αφελώς υποστηρίζει ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Είναι απλώς μια πλατφόρμα μέσω της οποίας ψηφιοποιούνται, διασυνδέονται και καθίστανται προσβάσιμες λειτουργίες και δεδομένα των κρατικών υπηρεσιών. Ασφαλώς δίνει τη δυνατότητα στους πολίτες να υποβάλουν αιτήσεις, δικαιολογητικά κ.λπ. ή να αναζητούν πληροφορίες σε σύντομο χρόνο και από το σπίτι τους. Ωστόσο, αυτό δεν είναι τόσο αθώο όσο ακούγεται. Ακριβώς επειδή το κράτος έχει πλέον αυτή τη δυνατότητα, προσθέτει διαρκώς ψηφιακές διαδικασίες. Πολλές από αυτές είναι άχρηστες – είναι αυτό που ακόμα και αστικά επιτελεία και επιχειρηματίες κ.ά. καταγγέλλουν ως νέου τύπου, ψηφιακή γραφειοκρατία. Και πολλές αποσκοπούν συνειδητά στην επιτήρηση, τον έλεγχο των πολιτών, στη βαθύτερη εξάρτησή τους από το κράτος. Για μια σειρά ψηφιακές διαδικασίες υπάρχουν πλέον αυστηρά χρονοδιαγράμματα και αυτοματοποιημένα πρόστιμα. 

Στην πραγματικότητα, το «απρόσωπο» ψηφιακό κράτος αναπαράγει θαυμάσια τις προϋποθέσεις της διαφθοράς, γιατί εξαφανίζει τη λογοδοσία και τον δημοκρατικό έλεγχο. Είναι τεράστια απάτη να υποστηρίζεις ότι επειδή ψηφιοποιείται το κράτος θα μειωθεί η διαφθορά. Σε χώρες πολύ πιο «ψηφιοποιημένες» από την Ελλάδα, όπως Γαλλία, Γερμανία, Δανία, Σουηδία, έχουν ξεσπάσει πρόσφατα μεγάλα σκάνδαλα, με εμπλοκή κυβερνητικών παραγόντων, παραιτήσεις υπουργών κ.λπ. 

Η διαφθορά είναι έμφυτη σε ένα σύστημα θεσμοποιημένης εκμετάλλευσης και κοινωνικής ανισότητας, σε ένα σύστημα ταξικό όπως ο καπιταλισμός. Ο «αγώνας» της κυβέρνησης Μητσοτάκη υπέρ της «διαφάνειας» εδώ και επτά χρόνια δεν εμπόδισε δεκάδες στελέχη της να έχουν εμπλακεί σε καραμπινάτα σκάνδαλα, σε ρουσφέτια υπέρ ομάδων ψηφοφόρων τους, υπέρ ολιγαρχών, υπέρ των πελατειακών τους δικτύων. Δεν μείωσε πραγματικά τους κάθε είδους «Φραπέδες» και «Χασάπηδες». 

Η πραγματική πηγή της διαφθοράς είναι το ίδιο το σύστημα. Είναι ότι η άρχουσα μεγαλοκαπιταλιστική τάξη και το πολιτικό της προσωπικό θεωρούν την πολιτεία ιδιοκτησία τους, θεωρούν τη χώρα χωράφι τους, θεωρούν τους πολίτες σκέτη ύλη προς εκμετάλλευση.   

 

Πάρις Δάγλας