Δεν πρέπει να χαθούν χρόνος και δυνάμεις στην εκλογική σεναριολογία ή σε αυταπάτες για «σωτήρες» μέσω της κάλπης. Θετικές πολιτικές εξελίξεις μπορούν να έρθουν μόνο με ηθική, ψυχική και αγωνιστική ανάταση που θα εκφραστεί στις γειτονιές, στους χώρους εργασίας, στο πεζοδρόμιο.
1. Η χώρα έχει μπει ουσιαστικά σε μια μακρά προεκλογική περίοδο, ανεξαρτήτως του αν οι εκλογές θα γίνουν το ερχόμενο φθινόπωρο ή στις αρχές του 2027. Παρότι η κυβέρνηση επιμένει ότι οι εκλογές θα διεξαχθούν το 2027, ο ίδιος ο Μητσοτάκης ουσιαστικά άνοιξε την προεκλογική περίοδο με μια σειρά δηλώσεις και κινήσεις. Ασφαλώς δεν είναι τυχαίο ότι έχουμε αυτήν την περίοδο και την ίδρυση νέων κομμάτων, όπως η ΕΛΑΣ του Τσίπρα και η Ελπίδα για τη Δημοκρατία της Μαρίας Καρυστιανού – ενώ αναμένεται και η ανακοίνωση του κόμματος του Σαμαρά.
Στη διαμόρφωση αυτού του προεκλογικού κλίματος συνέβαλαν τέσσερις δυνάμεις: 1) Το κυβερνών επιτελείο και τα τμήματα της άρχουσας τάξης που το στηρίζουν θέλουν να έχουν την πρωτοβουλία στη δρομολόγηση των πολιτικών εξελίξεων, καθώς σε έναν περίπου χρόνο η Ελλάδα αναλαμβάνει την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θέλουν να ξέρουν πού βαδίζουν πολιτικά μέχρι αυτό το σημαντικό ορόσημο. 2) Τα κοινωνικά ερείσματα του Μητσοτάκημειώνονται σταθερά, υπό το βάρος της ανεξέλεγκτης ακρίβειας και των τεράστιων σκανδάλων («μπάζωμα» Τεμπών, ΟΠΕΚΕΠΕ, υποκλοπές κ.ά.). Έτσι, ορισμένα καπιταλιστικά συγκροτήματα αποσύρουν την εμπιστοσύνη τους από την κυβέρνηση και αναζητούν εφεδρείες, εναλλακτικές λύσεις. 3) Σε όποιο χάλι και να βρίσκεται η λεγόμενη αντιπολίτευση, δεν παύει να αντιπροσωπεύει κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις που αναπόφευκτα και αυτές κάποια στιγμή θα αναδιοργανώνονταν και θα επεδίωκαν να παίξουν πάλι ρόλο. 4) Η αποτυχία των ΗΠΑ-Ισραήλ να επιβληθούν στο Ιράν και η πιθανότητα να πλησιάζει η λήξη του πολέμου της Ουκρανίας αλλάζουν αρκετά το σκηνικό μέσα στο οποίο παρεμβαίνει ο ελληνικός καπιταλισμός στην περιοχή. Δεν είναι τυχαίο ότι ακούγονται και πάλι ύστερα από χρόνια φωνές υπέρ μιας κάποιας επαναπροσέγγισης με τη Ρωσία. Όπως και φωνές που θέλουν αλλαγή πολιτικής στα ελληνοτουρκικά. Ή μικρότερη ταύτιση με το Ισραήλ του Νετανιάχου.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο εργαζόμενος ελληνικός λαός αφ’ ενός ελπίζει ότι θα ανοίξει ένας δρόμος για απαλλαγή από το άκρως διεφθαρμένο και αντιλαϊκό καθεστώς του Μητσοτάκη. Και αυτό από μόνο του είναι πολύ σημαντικό, γιατί σίγουρα θα έχει μια θετική επίδραση στο ηθικό του και την ψυχολογία του. Αφ’ ετέρου, ωστόσο, μην έχοντας δικές του αξιόμαχες πολιτικές και συνδικαλιστικές ηγεσίες, συνεχίζει να είναι επικεντρωμένος στον δύσκολο στίβο της καθημερινής επιβίωσης. Για μια ακόμα φορά, λοιπόν, θα τονίσουμε ότι: χωρίς αποφασιστικούς αγώνες που να αλλάζουν τον κοινωνικό συσχετισμό δυνάμεων δεν μπορεί να περιμένει κανείς θαύματα από τις εκλογές. Άρα, σε όλη αυτήν την πορεία μέχρι τις εκλογές, όποτε και αν γίνουν αυτές, το μεγάλο ζητούμενο είναι η παρέμβαση του λαϊκού παράγοντα.
2. Ωστόσο, ο κόσμος βγάζει σιγά σιγά ορισμένα συμπεράσματα. Δεν τρομοκρατείται από το φόβητρο της «ακυβερνησίας» που επισείει το καθεστώς. Ακόμα κι ο Μητσοτάκης το κατάλαβε, γι’ αυτό προσπαθεί τώρα να παίξει στη «θετική ατζέντα» («θα συνεχιστεί η ανάπτυξη», «θα ανεβάσουμε κι άλλο τους μισθούς», «η χώρα είναι ασφαλής χάρη στην πολιτική μας» κ.λπ.). Δεν παρασύρεται επίσης ο κόσμος από την αποπροσανατολιστική προπαγάνδα του καθεστώτος περί «επικίνδυνων λαϊκιστών» κ.λπ. Κατά πολύ μεγάλη πλειοψηφία δηλώνει ότι η χώρα βαδίζει σε λάθος κατεύθυνση και ότι ο κύριος υπεύθυνος για αυτό είναι η κυβερνητική πολιτική. Ακόμα, παρατηρείται μια τάση να αλλάξει στάση κόσμος που σε όλες τις τελευταίες εκλογικές διαδικασίες επέλεξε την αποχή.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ΝΔ του Μητσοτάκη παραμένει δημοσκοπικά καθηλωμένη σε ποσοστά μακριά από την αυτοδυναμία. Κι αυτό έχει δύο άμεσες συνέπειες: αφ’ ενός μπαίνει σιγά σιγά στην άκρη η αλαζονεία περί σίγουρης τρίτης θητείας και αρχίζει η προετοιμασία για την πιθανότητα ενός κυβερνητικού συνασπισμού. Έτσι όμως συνειδητοποιεί και ένα κομμάτι της ΝΔ, και γενικά της δεξιάς παράταξης, ότι μπορεί να χρειαστεί η απομάκρυνση του Μητσοτάκη από την ηγεσία της ΝΔ. Αφ’ ετέρου, και η ίδια η άρχουσα μεγαλοαστική τάξη συνειδητοποιεί ότι μπορεί να μην αποφύγει τελικά την πολιτική αστάθεια. Οπότε θα πρέπει ούτως ή άλλως να σκεφτεί και εναλλακτικές λύσεις.
Υπ’ αυτές τις συνθήκες πολλά ενδεχόμενα είναι ανοιχτά. Ο εργαζόμενος λαός, τα καταπιεζόμενα στρώματα, η εργατική τάξη, δεν έχουν κανένα όφελος να μπουν στη λογική της σεναριολογίας και των αυταπατών για μια γρήγορη «λύτρωση» από τα δεινά των τελευταίων χρόνων μέσω της κάλπης. Ασφαλώς έχει τεράστια σημασία να απομονωθεί και να γκρεμιστεί το σημερινό επικίνδυνο αντιλαϊκό-αντιδημοκρατικό καθεστώς του Μητσοτάκη και όλης αυτής της διεφθαρμένης κλίκας που μισεί θανάσιμα τον ελληνικό λαό. Να διευκολυνθούν οι αγωνιστικές προσπάθειες για να ανακτηθούν κατακτήσεις που αφαιρέθηκαν. Από το να περιμένουμε όμως παθητικά μια εκλογική «ανατροπή» από κόμματα που δεν έχουν κάποιο ριζοσπαστικό πρόγραμμα συνολικότερων φιλολαϊκών αλλαγών, είναι καλύτερα να ρίξουμε τώρα το βάρος μας στα πραγματικά, στα άμεσα μέτωπα πάλης.
3. Μέχρι τις εκλογές το σύστημα Μητσοτάκη δεν πρόκειται βέβαια να καθίσει με σταυρωμένα χέρια. Αφ’ ενός κάνει κάποιες μικρές ή μεγαλύτερες παραχωρήσεις σε κοινωνικά κομμάτια που τα θεωρεί δικά του. Βλέπε αυξήσεις σε ένστολους και ανώτερο κλήρο, ή «ρουσφέτια» σε ομάδες επιχειρηματιών. Κατά δεύτερον, δημιουργεί ένα κλίμα ότι «κάτι θα πάρετε και οι υπόλοιποι». Κατά τρίτον, όμως, θα κοιτάξει να περάσει κι άλλες αντιδημοκρατικές «μεταρρυθμίσεις», ώστε να διατηρήσει και την εμπιστοσύνη της άρχουσας τάξης ως ο πλέον αδίστακτος υπερασπιστής της. Ή να προετοιμάσει τις επόμενες «μεταρρυθμίσεις», για την περίπτωση που επιβιώσει στην εξουσία. Όσον αφορά το δεύτερο, ενδεικτική είναι η πρόταση της ΝΔ για τη συνταγματική αναθεώρηση. Μεταξύ άλλων, προβλέπει: οριστική νομιμοποίηση την ιδιωτικών πανεπιστημίων, κατάργηση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων μέσω της αξιολόγησης, μόνιμες φοροαπαλλαγές για τους μεγάλους «επενδυτές», οριστικό θάψιμο της απλής αναλογικής, επιστολική ψήφο, παρέμβαση στα εσωτερικά των κομμάτων κ.ά.
Ακόμα: επιταχύνεται η πρόσδεση της χώρας στους χειρότερους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς. Επιταχύνεται η ενεργειακή καταστροφή της με τη διάλυση και των τελευταίων λιγνιτικών μονάδων στη Δυτική Μακεδονία. Κάτι που θα σημάνει μόνιμη εξάρτηση από το εισαγόμενο φυσικό αέριο και μόνιμη ακρίβεια στους λογαριασμούς του ρεύματος. Συνεχίζεται η εξόντωση του ελληνικού λαού από την ανεξέλεγκτη ακρίβεια στα τρόφιμα, τη στέγη, τα καύσιμα.Συνεχίζονται οι επιθέσεις στη δημόσια παιδεία, μεταξύ άλλων με την πιο στενή σύνδεση των πανεπιστημίων με τις εταιρείες, τον αυταρχισμό, το χτύπημα του συνδικαλισμού, τους νέους κανονισμούς για τις φοιτητικές εστίες.
Για το μέγα σκάνδαλο των υποκλοπών η κυβέρνηση σφυράει αδιάφορα καλυπτόμενη από τους δικαστικούς και τις μυστικές υπηρεσίες, ενώ για το εξίσου μεγάλο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ κουνάει και το δάχτυλο! Μιλάει πάλι για «σκευωρία», όπως με τη Novartis, την ίδια στιγμή που τα στοιχεία βοούν για το φαγοπότι που έχει γίνει· την ίδια στιγμή που κοιτάζουν να εξοντώσουν δημοσίους υπαλλήλους που είχαν το σθένος να αποκαλύψουν στοιχεία.
Κανένα σοβαρό μέτρο, φυσικά, για τη στεγαστική κρίση ή τη δημογραφική απειλή. Λεφτά «δεν υπάρχουν» για προγράμματα λαϊκής στέγης, για να ενισχυθούν οι γεννήσεις, για τη στήριξη της συρρικνούμενης αγροτικής και κτηνοτροφικής παραγωγής, για πραγματικές δημόσιες επενδύσεις που θα δημιουργούσαν ποιοτικές θέσεις εργασίας.
Πάνω σε αυτά και άλλα ζητήματα μπορούν να ανοίξουν μέτωπα πάλης ή να δυναμώσουν κάποια που ήδη υπάρχουν. Πάνω σε όλα αυτά πρέπει να γίνει και επεξεργασία καινούργιων διεκδικήσεων, αιτημάτων, μεθόδων πάλης.
4. Οι διεθνείς ανακατατάξεις θα επηρεάσουν άμεσα και έμμεσα την πολιτική κατάσταση στη χώρα μας, όπως και τη συνείδηση του ελληνικού λαού. Η αποτυχία της επίθεσης ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν έχει δώσει γενικά κουράγιο σε όλους τους λαούς ότι δεν είναι μοιραία η υποταγή στις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις και τους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς. Δεν είναι αλήθεια ότι οι μικρές ή μεσαίας δύναμης χώρες δεν μπορούν να αντισταθούν. Σε χώρες όπου ακραία νεοφιλελεύθερα όργανα του κεφαλαίου επιχειρούν να περάσουν σκληρά αντεργατικά μέτρα υπάρχει κλιμακούμενη αντίδραση, από τις γενικές απεργίες στο Βέλγιο και την Πορτογαλία μέχρι την εξέγερση στη Βολιβία και άλλες κινητοποιήσεις στη Λατινική Αμερική.
Μέσα στην επόμενη περίοδο ο εργαζόμενος ελληνικός λαός θα πρέπει να κάνει γρήγορα πολιτικά προχωρήματα. Να αφήσει πίσω τη μοιρολατρία και την ατομικοποίηση. Να αμφισβητήσει όλα τα «αφηγήματα» που βολεύουν τους εκμεταλλευτές μας και πρώτα και κύρια το «αφήγημα» περί «κανονικότητας». Να αμφισβητήσει κάθε «μονόδρομο». Όχι, η νεοφιλελεύθερη πολιτική δεν φέρνει καμιά ανάπτυξη και καμιά ευημερία. Το ζούμε εφτά χρόνια τώρα στο πετσί μας. Όχι, η «σωστή πλευρά της ιστορίας» σημαίνει μόνο πολέμους, υποταγή των λαών, καταστρατήγηση των προοδευτικών κατακτήσεων της ανθρωπότητας. Να σπάσουμε τον φόβο ότι αν αντισταθούμε ή αν ανατρέψουμε το πολιτικό σκηνικό και οδηγηθούμε σε «πολιτική αστάθεια» θα μας βρουν χειρότερα κακά. Μια περίοδος ανατροπών, στη σκέψη, στη συνείδηση, στην πράξη, με τους αγώνες, με την οργάνωση, με την τόλμη, με τη νέα πολιτικοποίηση, πρέπει και μπορεί τώρα να ξεκινήσει.
11.6.2026
Η Συντακτική Επιτροπή
