Εξετάσεις PISA Ισοπεδωτικές και προκατειλημμένες

 

Οι εξατάσεις PISA  είναι απολύτως ενταγμένες
στα νεοφιλελεύθερα ιδεολογήματα, αναπαράγουν
στερεότυπα και αντισότητες

Τα πρόσφατα αποτελέσματα από τις διεθνείς εκπαιδευτικές εξετάσεις PISA του ΟΟΣΑ, που πραγματοποιήθηκαν το 2025 σε 15χρονους μαθητές από 91 χώρες, πήραν στη χώρα μας για μια ακόμα φορά έντονη δημοσιότητα. Άλλωστε, στόχος των εξετάσεων που εισήγαγε αυτός ο ιμπεριαλιστικός οργανισμός είναι τα όποια αποτελέσματα από τις μαθητικές επιδόσεις να χρησιμοποιούνται κατά το δοκούν από τις κυβερνήσεις είτε για να διαφημίσουν την πολιτική τους είτε για να περάσουν σε αντιδραστικές αλλαγές στα εκπαιδευτικά τους συστήματα.

Κατ’ αρχάς, οι μετρήσεις επιδόσεων σε συγκεκριμένα μαθήματα (μαθηματικά, κατανόηση κειμένου, φυσικές επιστήμες) μαθητών από κράτη και εκπαιδευτικά συστήματα εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους δεν μπορούν να δώσουν ουσιώδη και ακριβή αποτελέσματα, πολύ περισσότερο να κρίνουν γνώσεις, φαντασία, σκέψη, στάσεις και συμπεριφορές μαθητών, ελλείψεις ή επιτυχίες εκπαιδευτικών συστημάτων. Το τι μαθαίνουν ή κατανοούν οι μαθητές είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων, κοινωνικο-οικονομικών, συναισθηματικών, οικογενειακών κ.λπ. και για να αναλυθεί χρειάζονται εξειδικευμένες και πολύχρονες έρευνες. Η ισοπεδωτική διάσταση των μετρήσιμων αποτελεσμάτων-επιδόσεων αποκρύπτει έντεχνα τους παραπάνω παράγοντες, ενισχύει το νεοφιλελεύθερο ιδεολόγημα της «αριστείας» και χρησιμοποιείται για πολιτικές σκοπιμότητες.

Όπως λοιπόν γράφτηκε, ενώ πολλές χώρες κατέγραψαν σημαντικές απώλειες στις επιδόσεις των μαθητών τους, η χώρα μας είχε πολύ μικρή πτώση σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες. Το «συμπέρασμα»  αυτό χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον από διάφορα κυβερνητικά στελέχη και τα παπαγαλάκια τους για να αποδείξουν ότι η αντιδραστική εκπαιδευτική κυβερνητική πολιτική –της αξιολόγησης, της έντασης των εξετάσεων, των ποινών και απαγορεύσεων, των συγχωνεύσεων, την υπερπληθών τμημάτων κ.λπ.– αποδίδει και ότι η συνέχισή της θα έχει ακόμα καλύτερα αποτελέσματα στο μέλλον!

Όπως όμως αποκάλυψαν οι υπεύθυνοι καθηγητές πανεπιστημίων για τις εν λόγω εξετάσεις στην Ελλάδα, η σχετικά μικρότερη πτώση της χώρας μας συγκριτικά με το παρελθόν οφείλεται κυρίως στη μεγαλύτερη συμμετοχή σχολείων και στην εξοικείωση των μαθητών με τη λογική αυτών των εξετάσεων! Δηλαδή, μεγαλύτερο και πιο αντιπροσωπευτικό δείγμα αλλά και «προπόνηση» μαθητών σε αυτές τις εξετάσεις μπορεί να αλλάξει την κατάταξή τους διεθνώς! Αυτό και μόνο δείχνει το πόσο αναξιόπιστες είναι οι εξετάσεις PISA. Δείχνει όμως και τον παραλογισμό ενός συστήματος που φτάνει στο σημείο να χρηματοδοτεί και να μετατρέπει αυτές τις εξετάσεις σε αυτοσκοπό για να αποδείξει την «αξία» του. 

 

Μ. Σάκος