 |
| Στην αρχή η «πιστοληπτική αξιολόγηση» του πολίτη θα είναι εθελοντική, στη συνέχεια θα γίνει υποχρεωτική π.χ. για να νοικιάσεις σπίτι, με πιθανή κατάληξη το κινεζικό μοντέλο, όπου όποιος πολίτης έχει κακό «σκορ» αποκλείεται ακόμα και από στοιχειώδεις παροχές και υπηρεσίες |
Από την έναρξη της εποχής του κορωνοϊού, το έτος 2020, με όχημα τάχα την προστασία της δημόσιας υγείας, ξέσπασε μια άνωθεν κατευθυνόμενη φρενίτιδα οργανωμένης καλλιέργειας του ψηφιακού φακελώματος του συνόλου του πληθυσμού. Τότε ήταν τα σελφ και ράπιντ τεστ, τα πιστοποιητικά νόσησης, τα sms για το πού πηγαίνεις κ.λπ. Ακολούθησαν οι ψηφιακές ταυτότητες, και φτάσαμε στον προσωπικό αριθμό, αλλά και στην υποχρεωτική επιβολή ηλεκτρονικών οικονομικών συναλλαγών. Από τότε μέχρι σήμερα η «ψηφιακή διακυβέρνηση» έχει γίνει σημαία της ασκούμενης πολιτικής, με πρόσχημα τον εκσυγχρονισμό, τη δήθεν καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και τη δήθεν εξυπηρέτηση των πολιτών. Στην πραγματικότητα αυτό που γίνεται είναι ότι χτίζεται ένα όλο και πιο πυκνό δίχτυ παρακολούθησης, φακελώματος, ελέγχου, καταναγκασμού και αφαίμαξης των ανθρώπων.
Το τελευταίας εσοδείας μέτρο αυτής της αδιάσπαστης αλυσίδας είναι το πρόσφατα ψηφισμένο «Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης»: Ένας ιδιαίτερα περίπλοκος και άρα ανεξέλεγκτος αλγόριθμος (που προφανώς θα είναι ρυθμισμένος να βγάζει αφερέγγυους τους φτωχότερους και φερέγγυους τους πλουσιότερους) θα συνυπολογίζει την περιουσία σου, τα εισοδήματά σου, το αν χρωστάς, το αν καθυστερείς έστω και μία μέρα να πληρώσεις τις υποχρεώσεις σου (σε εφορία, τράπεζες, φως, νερό, τηλέφωνο, νοίκι κ.λπ.) και θα σε βαθμολογεί για το κατά πόσο είσαι φερέγγυος να πάρεις δάνειο, να νοικιάσεις σπίτι, να συνδεθείς με το ρεύμα, το τηλέφωνο και το νερό. Μάλιστα, αρκεί να χρωστάς κάπου εκατό μόνο ευρώ για να θεωρηθεί το χρέος σου αξιοσημείωτο και να ληφθεί υπόψη για να λάβεις αρνητική βαθμολογία.
Φυσικά, στην πρώτη φάση εφαρμογής του μέτρου η χρήση του σχετικού πιστοποιητικού δεν θα είναι υποχρεωτική, ούτε θα καλύπτει ευθέως όλα τα παραπάνω. Όμως τι θα γίνεται αν κάποιος φορέας ή ιδιώτης στο ζητά προκειμένου να συμβληθεί μαζί σου, εσύ δεν το χορηγείς και αυτός αρνείται τη σύμβαση με το σκεπτικό ότι υποπτεύεται αφερεγγυότητά σου; Και ποιος πιστεύει ότι σταδιακά δεν θα γίνεται υποχρεωτική η επίδειξή του; Όλα αυτά τη στιγμή που η ακρίβεια, οι χαμηλοί μισθοί και τα συσσωρευμένα χρέη των μνημονίων και του κορωνοϊού έχουν φέρει τους περισσότερους σε κατάσταση δυσχερούς εξυπηρέτησης των υποχρεώσεών τους.
Δεν πρόκειται, λοιπόν, για μέτρο πάταξης των «στρατηγικών κακοπληρωτών» (που είναι πάντα οι καπιταλιστές και οι ευνοούμενοί τους) ούτε ενίσχυσης της «εύρυθμης λειτουργίας της οικονομίας». Σε μια εποχή γενικευμένης φτωχοποίησης, επιβολής μνημονιακών μέτρων για πάνω από δεκαπέντε χρόνια, χαμηλών μισθών, υπερφορολόγησης της μικροαστικής τάξης και ανεξέλεγκτης ακρίβειας, το μόνο που θα πετύχει το νέο «Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης» είναι να στραγγαλίσει οικονομικά τους μισθωτούς και τους αυτοαπασχολούμενους, να επιβάλει με ακόμα πιο σκληρό τρόπο την πειθαρχία της λιτότητας και εν τέλει να κάνει τους πλούσιους πλουσιότερους και τους φτωχούς φτωχότερους – και ενίοτε πλήρως αποκλεισμένους από βασικά κοινωνικά αγαθά.
Και φυσικά δεν πρέπει να αποκλείουμε ότι μία από τις επόμενες στοχεύσεις μπορεί να είναι ένα ευρύτερο σύστημα «κοινωνικής βαθμολόγησης», όπως αυτό που εφαρμόζεται πιλοτικά στην Κίνα, σύμφωνα με το οποίο θα συνεκτιμάται το σύνολο της «νομιμοφροσύνης» και της «συνέπειας» του πολίτη και ανάλογα με το σκορ που θα συγκεντρώνει θα αποκλείεται παντελώς από θεμελιώδεις ή αυτονόητες σήμερα παροχές.
Είναι μάλιστα ακόμα πιο εξοργιστικό να επιβάλει αυτό το «Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης» μια ελληνική κυβέρνηση, τη στιγμή που τα δύο βασικά κόμματα εξουσίας της χώρας, η ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ, χρωστούν συνολικά άνω του ενός δισεκατομμυρίου ευρώ στις τράπεζες, οι οποίες, παρόλα αυτά, εξακολουθούν να σφυρίζουν αδιάφορα, με τα κόμματα αυτά να έχουν πλήρη δυνατότητα διεκδίκησης της ψήφου των πολιτών.
Ο ελληνικός λαός πρέπει λοιπόν να αρνηθεί την εφαρμογή και επέκταση του νέου αυτού μέτρου και αντ’ αυτού να επιδιώξει αυξήσεις μισθών, γενναίο κούρεμα χρεών, κατάργηση ΕΝΦΙΑ, καταπολέμηση της ακρίβειας και μια σειρά άλλα μέτρα που θα ενισχύουν την αγοραστική του δύναμη. Ο λαός δεν είναι «στρατηγικός κακοπληρωτής» για να χρειάζεται ψηφιακή θηλειά γύρω από το λαιμό του. Αυτό που χρειάζεται για να καταστεί φερέγγυος είναι γενναία οικονομική ανάσα σε όλα τα επίπεδα.
Βασίλης Παπανικολάου
