«Πατριωτικός φόρος» και φορολόγηση του μεγάλου πλούτου

 

«Tax the rich» («φορολογήστε τους πλούσιους»:
το σύνθημα ακούγεται πλέον σε διαδηλώσεις σε
όλο τον κόσμο...

Με αφορμή μια πρόταση του Τσίπρα για έναν «πατριωτικό φόρο» στην περιουσία του 1% των πλουσιότερων Ελλήνων ξεκίνησε μια συζήτηση κατά πόσον κάτι τέτοιο είναι εφικτό και επιθυμητό. Κατ’ αρχάς, παρόμοιοι φόροι έχουν εφαρμοστεί σε διάφορες φάσεις της σύγχρονης ιστορίας, ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα. Στη Γαλλία υπήρχε κάτι παρόμοιο επί Μιτεράν και επί Ζοσπέν. Στο σημερινό πλαίσιο, όπου εξελίσσεται μια διαρκής μεταφορά φορολογικού βάρους από τα ανώτερα στα κατώτερα κοινωνικά στρώματα, πιο συγκεκριμένες προτάσεις έχουν γίνει από τους οικονομολόγους Πικετί (2013) και Ζυκμάν (2024).

Εννοείται ότι οι πολιτικές δυνάμεις που παραμένουν πιστές στην αγριανθρωπική νεοφιλελεύθερη πολιτική δεν θέλουν ούτε να το ακούσουν. Ισχυρίζονται ότι ένας τέτοιος φόρος θα διώξει επενδυτές και περιουσιακά στοιχεία από τη χώρα και έτσι θα ζημιώσει την «εθνική οικονομία». Απαντάμε: ο παρασιτικός πλούτος δεν ωφελεί σε κάτι την «εθνική οικονομία» ούτε δημιουργεί θέσεις εργασίας. Κατά δεύτερον, το κεφάλαιο δραστηριοποιούνταν με επιτυχία και σε εποχές που δεν υπήρχαν τα σημερινά προκλητικά καθεστώτα φοροαπαλλαγών και φοροελαφρύνσεων. Κατά τρίτον, θα ήταν ευχής έργο κάποιοι «επενδυτές»-αρπακτικά και παρασιτικοί ολιγάρχες να μας αδειάσουν τη γωνιά και το δημόσιο να ξαναπάρει στα χέρια του βασικούς μοχλούς της οικονομίας, όπως είχε κάποτε. 

Ωστόσο, οι Ευρωπαίοι αριστερίζοντες σοσιαλδημοκράτες ή «κεντροαριστεροί» που συζητούν ευνοϊκά αυτή την ιδέα (και τους οποίους αντέγραψε ο Τσίπρας) θέτουν λάθος το όλο ζήτημα. Ένας τέτοιος φόρος, για να αποδώσει πραγματικά, προϋποθέτει: κατάργηση των υφιστάμενων «ειδικών» καθεστώτων φοροαπαλλαγών του μεγάλου κεφαλαίου, των εφοπλιστών, των τραπεζών· χτύπημα της δυνατότητας των καπιταλιστών να αποκρύπτουν περιουσιακά στοιχεία, π.χ. περνώντας τα σε ειδικές εταιρείες διαχείρισης περιουσίας· απαγόρευση εξαγωγής χρήματος σε φορολογικούς «παραδείσους»· πραγματική φορολογική μεταρρύθμιση, που θα μειώσει δραστικά τους έμμεσους φόρους και θα επιβάλει προοδευτική φορολόγηση εις βάρος των ανώτερων επιπέδων της κοινωνικής κλίμακας. Προϋποθέτει, δηλαδή, σύγκρουση με τη μεγαλοαστική τάξη και την κυρίαρχη πολιτική της. Δεν υπάρχει η πραγματική ένδειξη ότι ο Τσίπρας –ή το ΠΑΣΟΚ, που έχει ταχθεί υπέρ του φόρου Ζυκμάν– θέλουν να κάνουν κάτι τέτοιο. Ίσα ίσα, το αντίθετο.

Σε κάθε περίπτωση, και ενόψει εκλογών, είναι καλό να ανοίξει αυτή η συζήτηση, για να συνειδητοποιήσει ο κόσμος της εργασίας τη ληστεία που υφίσταται για να ζουν σαν μαχαραγιάδες ελάχιστα παράσιτα.

 

Πάρις Δάγλας