Το μαθητικό κίνημα της Γαλλίας, που παρακινεί και άλλα κομμάτια του πληθυσμού να βγουν στον αγώνα, είναι ό,τι πιο φωτεινό έχει συμβεί τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη. Η νέα γενιά δεν συμβιβάζεται με ένα μέλλον φτωχοποίησης, αυταρχισμού, κοινωνικού κανιβαλισμού και πολεμοκαπηλίας.
1. Οι δρόμοι του Παρισιού, της Μαδρίτης και των άλλων πόλεων της Γαλλίας και της Ισπανίας γεμίζουν αυτές τις ημέρες από διαδηλωτές που αντιστέκονται σθεναρά στην πανευρωπαϊκή επίθεση του κεφαλαίου. Στην Ισπανία το κεντρικό ζήτημα είναι το στεγαστικό (τεράστιο πρόβλημα πλέον και στην Ελλάδα)· στη Γαλλία ένα ακόμη «πακέτο» λιτότητας που πλήττει τη δημόσια παιδεία, τους εργαζόμενους του δημοσίου, τους συνταξιούχους και την κοινωνική πρόνοια. Στη Γαλλία βρίσκεται σε εξέλιξη μια πραγματική μαθητική εξέγερση, που έχει αρχίσει να παρακινεί και τους φοιτητές καθώς και ορισμένους κλάδους εργαζομένων. Η σκληρή καταστολή και η συκοφαντική εκστρατεία που εξαπολύθηκαν όχι μόνο δεν έκαμψαν αυτό το κίνημα, αλλά το θέριεψαν. Είναι ένα κίνημα που γεμίζει με περηφάνια και ελπίδες όχι μόνο τη νεολαία αλλά και τη συνειδητή εργατική τάξη απ’ άκρη σ’ άκρη της Ευρώπης. Στο ίδιο πλαίσιο, κινητοποιείται και η γερμανική νεολαία ενάντια στο «παράθυρο» που έχει ανοίξει για υποχρεωτική στρατιωτική θητεία. Σε κάθε περίπτωση, τα προβλήματα σε όλη την Ευρώπη είναι κοινά: μισθοί που τους κατατρώει η ακρίβεια, απαγορευτικό κόστος στέγης, περικοπές σε παιδεία, υγεία και κοινωνική πρόνοια για να χρηματοδοτηθούν οι εξοπλισμοί, αδιέξοδα για τη νέα γενιά, συν τους κινδύνους για την ειρήνη και τη δημοκρατία.
Βλέποντας λίγο ευρύτερα τα πράγματα, αυτό που συμβαίνει είναι ότι ο ευρωπαϊκός καπιταλισμός έχει φθάσει σε ένα ιστορικό αδιέξοδο. Η διεθνής του θέση υποβαθμίζεται διαρκώς λόγω της πίεσης από Αμερική, Κίνα, Ρωσία, ακόμα και από ορισμένες αναδυόμενες περιφερειακές δυνάμεις. Ο ζουρλομανδύας της Ευρωπαϊκής «Ένωσης», η αυταρχική, αντιπαραγωγική και κοστοβόρος γραφειοκρατία των Βρυξελλών, η λεγόμενη «πράσινη μετάβαση» που έχει εκτοξεύσει το κόστος της ενέργειας, η αυξανόμενη τεχνολογική υστέρηση σε σχέση με Κίνα-Αμερική, το δημογραφικό πρόβλημα, και άλλοι παράγοντες, έχουν στριμώξει άγρια το ευρωπαϊκό κεφάλαιο. Η πολιτική και στρατιωτική του ισχύς είναι πολύ μικρή για να μπορέσει να παίξει αποφασιστικό ρόλο στις μεγάλες παγκόσμιες συγκρούσεις. Όλο αυτό το αδιέξοδο οι Ευρωπαίοι καπιταλιστές θέλουν να το φορτώσουν στους λαούς τους, στις εργατικές τους τάξεις. Και μάλιστα κατεπειγόντως, καθώς βλέπουν ότι τα «σύννεφα» στην παγκόσμια οικονομία μαζεύονται και πάλι. Όμως, όπως αποδεικνύουν οι εξελίξεις σε Γαλλία και Ισπανία, ο λαϊκός κόσμος και η νεολαία δεν θα καθίσουν με σταυρωμένα χέρια.
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, έχουμε αναπόφευκτα και αλλαγές στους πολιτικούς συσχετισμούς. Η ακροδεξιά –που στις περισσότερες περιπτώσεις έχει αγκαλιάσει με θέρμη το νεοφιλελεύθερο πρόγραμμα– πλασάρεται σαν μια πολύτιμη εφεδρεία για το σύστημα. Η παραδοσιακή δεξιά πιέζεται. Εξίσου πιέζονται και κάποιες δυνάμεις του «μεσαίου χώρου», π.χ. φιλελεύθεροι και Πράσινοι. Διάφορες παραλλαγές της σοσιαλδημοκρατίας και της «κεντροαριστεράς»δολιχοδρομούν, προσπαθώντας να εμφανιστούν με ένα φιλολαϊκό προφίλ· κατά κανόνα αποτυγχάνουν, καθώς δεν είναι διατεθειμένες να συγκρουστούν με το κεφάλαιο ούτε στο ελάχιστο. Οι δυνάμεις της μάχιμης αριστεράς και της πρωτοπορίας του εργατικού κινήματος, οι δυνάμεις που αναφέρονται στην εργατική τάξη, στην ταξική πάλη, στην αλλαγή του κοινωνικού συστήματος, πρέπει να βγουν με θάρρος μπροστά και να επηρεάσουν αυτά τα γεγονότα που βρίσκονται σε εξέλιξη. Θα απαιτηθούν: συνεχής δουλειά μέσα στα πιο καταπιεζόμενα στρώματα και στη νέα γενιά, επικαιροποίηση του πολιτικού εξοπλισμού μας, νέα συνθήματα, νέα επιχειρήματα, εμπιστοσύνη στον κόσμο που είναι διατεθειμένος να αγωνιστεί – και, πάνω απ’ όλα, τόλμη!
2. Οι ευρωπαϊκές και παγκόσμιες εξελίξεις φαίνεται ότι αυτή τη στιγμή δεν επηρεάζουν και πολύ την εσωτερική μας κατάσταση. Ναι, αυτή τη στιγμή ο κόσμος στη χώρα μας δεν είναι ακόμη έτοιμος να κατέβει στον δρόμο. Η οργή δεν έχει ξεπεράσει ακόμα σε δυναμική την απογοήτευση από την προηγούμενη περίοδο. Η απουσία μιας ισχυρής αντιπολίτευσης που να μπορεί να απειλήσει άμεσα την πρωτοκαθεδρία της ΝΔ δρα επίσης ανασταλτικά. Όμως και τον Φεβρουάριο του 2025 κανείς δεν περίμενε αυτό το παλλαϊκό ξέσπασμα για τα Τέμπη. Επιπλέον, είμαστε σε μια μικρή ήπειρο, σε έναν κόσμο που έχει «μικρύνει». Τα προβλήματα για τους εργαζόμενους, για τα νοικοκυριά, για τη νεολαία σε όλη την Ευρώπη είναι κοινά. Και ενόψει εκλογών, που θα γίνουν το αργότερο σε εφτά μήνες από τώρα, οι πολιτικές εξελίξεις έχουν αρχίσει να πυκνώνουν.
Κατ’ αρχάς, τα διάφορα επιτελεία της μεγαλοαστικής τάξης ανησυχούν για την περίπτωση εκλογικού αδιεξόδου και πολιτικής αστάθειας. Προβληματίζονται αν πρέπει να παίξουν όλα τους τα χαρτιά υπέρ μιας τρίτης θητείας Μητσοτάκη, ή θα πρέπει να προετοιμάσουν εφεδρείες και διάδοχες λύσεις. Γι’ αυτό βλέπουμε ότι ακόμα και μικρά ζητήματα παίρνουν διαστάσεις, σε επίπεδο πρώτα δημοσιογραφικό και μετά πολιτικό. Γι’ αυτό βλέπουμε σύγχυση και εκνευρισμό μέσα στο κυβερνών κόμμα. Ο Φλωρίδης επιμένει ότι όσοι μιλούν για «μπάζωμα» στα Τέμπη «είναι για τα μπάζα», την ίδια στιγμή που ο Τριαντόπουλος οδηγείται στο ειδικό δικαστήριο ως συντονιστής της αλλοίωσης του χώρου, σύμφωνα με το βούλευμα. Ο Θεοχάρης είπε ότι η ΝΔ είναι το κόμμα των «νοικοκύρηδων» και τα άλλα κόμματα είναι των «κακομοίρηδων» – και έσπευσαν άλλα στελέχη της κυβέρνησης να τον επιπλήξουν. Η Μπακογιάννη επιμένει ότι οι υπουργοί έχουν καβαλήσει καλάμι, προκαλώντας εκνευρισμό στον πρωθυπουργό. Ο Συρίγος επιμένει ότι στην Κάσο η Ελλάδα υποχώρησε (όσον αφορά το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Κύπρο), παρά το κατσάδιασμα από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο. Στη γιορτή για τα 52 χρόνια της Νέας Δημοκρατίας δεν πήγε κανείς από τους εν ζωή πρώην αρχηγούς του κόμματος (Καραμανλής, Μεϊμαράκης, φυσικά Σαμαράς) αλλά ούτε ο Δένδιας.
Παρά την ολοφάνερη ατολμία των κομμάτων της αντιπολίτευσης, η ίδια η κυβέρνηση θα δώσει πολλές αφορμές για να θερμανθεί κι άλλο το πολιτικό και κοινωνικό κλίμα. Στο υπ’ αριθμόν ένα ζήτημα, την ακρίβεια, η κυβέρνηση δεν είναι διατεθειμένη να κάνει οτιδήποτε για να αλαφρύνει τα λαϊκά νοικοκυριά. Ίσα ίσα, κραδαίνοντας τη «δημοσιονομική σύνεση», προσπαθεί να επιβάλει ως «κανονικότητα» το συνεχές σφίξιμο του ζωναριού. Η «συμφωνία κυρίων» για μειώσεις στις τιμές τροφίμων τον Σεπτέμβριο πέρασε… και δεν ακούμπησε. Η «κυβερνητική παρέμβαση» που ανήγγειλε με φανφάρες ο Μητσοτάκης για την τιμή του πετρελαίου θέρμανσης θα καταλήξει σε… μια αύξηση 60% από πέρυσι. Στο πετρέλαιο κίνησης η επιπλέον επιδότηση είναι μόλις 5 λεπτά. Κανένα μέτρο για το φυσικό αέριο ή το ρεύμα. Όσον αφορά τη βενζίνη, ο φόβος ότι θα φτάσει τα 2,50 ευρώ το λίτρο δεν είναι πια φόβος αλλά σχεδόν πραγματικότητα. Όσον αφορά τα ενοίκια, η άνοδος συνεχίζεται, καθώς η αγορά ακινήτων έχει αφεθεί ανεξέλεγκτη να κερδοσκοπεί. Και δεν υπάρχει προγραμματισμός έστω για ένα σχέδιο κοινωνικής κατοικίας όπως σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Με τα χρήματα που μπορούσες πριν λίγα χρόνια να νοικιάσεις ένα δυάρι τώρα νοικιάζεις… θέση πάρκινγκ.
Την ίδια στιγμή, κυβέρνηση και μεγαλοκαπιταλιστές πανηγυρίζουν, η μεν πρώτη για τα πλεονάσματα από την εξοντωτική έμμεση φορολογία, οι δε δεύτεροι από τα απανωτά ρεκόρ κερδοφορίας που πετυχαίνουν. Και ενώ ο ελληνικός λαός έχει φθάσει στο αμήν από την ακρίβεια, η κυβέρνηση ψώνισε και άλλα 4 δις αμερικανικά όπλα κατά την εδώ επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Ρούμπιο.
3. Πέρα όμως από την ακρίβεια, παίρνουν όλο και μεγαλύτερες διαστάσεις η διαφθορά, οι «αναθέσεις» σε κολλητούς του κυβερνώντος κόμματος και η απόσυρση του κράτους από τις ευθύνες του έναντι των πολιτών. Άνθρωποι κινδυνεύουν σε παράνομα ιδιωτικά «θεραπευτήρια» που κανείς δεν ελέγχει, σπίτια πέφτουν στην Κυψέλη από τις εργασίες για το μετρό που κανείς δεν ελέγχει, άλλα σπίτια τινάζονται στον αέρα από διαρροές του δικτύου φυσικού αερίου που κανείς δεν ελέγχει. Στο πανάκριβο ισραηλινό σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας που αγοράσαμε (αρχικό κόστος 3,5 δις) εμπλέκονται εταιρείες που εμπλέκονταν στις υποκλοπές. Η πολιτιστική μας κληρονομιά, τα μουσεία, οι αρχαιολογικοί χώροι, εκχωρούνται στους ιδιώτες προς εκμετάλλευση, με προκλητικές συμβάσεις. Από τους βασικούς ωφελούμενους είναι η εταιρεία (Singular) που διοργανώνει τις εκλογές. Με άρθρο που προστέθηκε τελευταία στιγμή σε νομοσχέδιο επιχειρείται η αθώωση εμπλεκόμενων στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Στην κατάρτισηεξελίσσεται νέο μεγάλο φαγοπότι από διαπλεκόμενους.
Το καθεστώς Μητσοτάκη αποκαλύπτεται όλο και περισσότερο ως το καθεστώς μιας αδίστακτης συμμορίας, που λοιδορεί, τρομοκρατεί και ληστεύει τους πολίτες, και ιδίως τους φτωχούς και τους μικρομεσαίους, όσους τα βγάζουν δύσκολα πέρα. Μόνο που αυτοί είναι η μεγάλη πλειοψηφία του πληθυσμού και δεν πρόκειται για πολύ ακόμα να ανεχθούν τη διεφθαρμένη ολιγαρχική συμμορία. Αυτός ο χειμώνας –το παραδέχονται όλοι– θα είναι πολύ δύσκολος για τα λαϊκά νοικοκυριά. Ή εμείς θα τον βγάλουμε πέρα ή η κυβέρνηση της διαφθοράς και της ακρίβειας. Να διώξουμε κάθε σκέψη και συναίσθημα που μας κρατάει υποταγμένους και αδρανείς, να συσπειρωθούμε στους χώρους εργασίας, στις γειτονιές και όπου αλλού μπορούμε, και να προετοιμάσουμε την αντεπίθεσή μας! Αν ανεβάσουμε τον πήχη της οργής και της αντίστασης, με αφοβία, αυτοπεποίθηση και επιμονή, οι κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις που είναι μπροστά μας μπορούν να αποβούν υπέρ μας. Ας το τολμήσουμε!
9.10.2026
Η Συντακτική Επιτροπή
