 |
| Με πρωτοπορία αυτή τη στιγμή την Ισπανία, το στεγαστικό ζήτητμα ωθεί πανευρωπαϊκά τη νεολαία, τους ενοικιαστές, τους χαμηλόμισθους και χαμηλοσυνταξιούχους στον δρόμο του αγώνα. Και στην Ελλάδα έχει έρθει η ώρα για αποφασιστική δράση! |
Σύμφωνα και με τα επίσημα στοιχεία (ΟΟΣΑ, Eurostat), το κόστος στέγασης έχει λάβει εκρηκτικές διαστάσεις σε όλη σχεδόν την Ευρώπη. Με τις τιμές αγοράς των σπιτιών να έχουν εκτοξευτεί την τελευταία δεκαετία σε πολλές χώρες της ηπείρου μας κατά 50-60% και τα νοίκια να έχουν γίνει απλησίαστα, είναι εύλογο ότι η πλειοψηφία του λαού τα φέρνει πλέον πολύ δύσκολα βόλτα. Τα μεγαλύτερα δεινά βαραίνουν τη νέα γενιά, που αναγκάζεται να ζει στο σπίτι των γονιών μέχρι τα 35 και 40, υποσκάπτοντας την ανάπτυξη της προσωπικότητας και τις γενικότερες προοπτικές της. Ωστόσο, ένα μεγάλο κομμάτι του λαού και της νεολαίας δεν ανέχεται πλέον αυτή την κατάσταση και εναντιώνεται ανοιχτά.
Στην Ισπανία το κίνημα για προσιτή στέγη έχει ξεσηκώσει εκατομμύρια κόσμου! Με αφορμή την απάνθρωπη έξωση της ανάπηρης 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ (δυστυχώς
καταβεβλημένη απεβίωσε στις 7/10) από το σπίτι που έζησε όλη σχεδόν τη ζωή της
στις 23 του Σεπτέμβρη, ξέσπασαν μαζικές διαδηλώσεις και συγκεντρώσεις
στη Μαδρίτη και σε όλες τις πόλεις, αλλά και κατάληψη της κεντρικής πλατείας της Μαδρίτης, Puerta del Sol, με
εκατοντάδες εγκατεστημένες σκηνές. Η πίεση αυτή ανάγκασε μέχρι στιγμής: πρώτον,
την ιδιοκτήτρια εταιρεία (Urbagestión) να συμφωνήσει για νέο πολυετές συμβόλαιο
με την ηλικιωμένη. Δεύτερον, τον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ να επιχειρήσει να
περάσει στη βουλή δύο πακέτα μέτρων για προστασία από τις εξώσεις,
περιορισμό αγοράς ακινήτων από funds και μεγάλους ιδιοκτήτες, παράταση
συμβολαίων, πλαφόν στα ενοίκια κ.ά., μέτρα τα οποία όμως δεν πέρασαν, αφού
καταψηφίστηκαν από το Λαϊκό Κόμμα, το ακροδεξιό VOX και τους Καταλανούς δεξιούς
αυτονομιστές. Αυτοί υπερασπίστηκαν τα ιερά και τα όσια του καπιταλισμού,
δηλαδή, τα συμφέροντα εταιρειών και funds, ενάντια στο στοιχειώδες ανθρώπινο
δικαίωμα της κατοικίας. Η καταψήφιση οδήγησε σε νέες τεράστιες διαδηλώσεις
(500.000 άτομα στη Μαδρίτη στις 3/10) αλλά και τον πρωθυπουργό σε προκήρυξη
εκλογών για τις 28/11.
Θα πρέπει να σημειώσουμε τον πρωτοπόρο ρόλο του Συνδικάτου
Ενοικιαστών τόσο στην
κατάληψη της πλατείας όσο και στις γενικότερες δράσεις και τα αιτήματα, τα οποία μιλούν
ξεκάθαρα για τερματισμό χρηματιστηριοποίησης των σπιτιών και κοινωνικοποίηση
των σπιτιών που πέρασαν στα χέρια εταιρειών και funds, με ελάχιστη ή
μηδενική αποζημίωση. Η πίεση δε των ενοικιαστών ανάγκασε τα μεγαλύτερα
σωματεία εργαζομένων της χώρας να προκηρύξουν γενική απεργία (11/11) –για
πρώτη φορά μετά από 14 χρόνια– με μεικτά αιτήματα: εργατικά και στεγαστικά (www.eldiario.es).
Το στεγαστικό ζήτημα όμως έχει παραγάγει και άλλα πολιτικά
αποτελέσματα. Για παράδειγμα, το Κομμουνιστικό
Κόμμα Αυστρίας, αναδεικνύοντας το στεγαστικό πρόβλημα και προτείνοντας
μέτρα υπέρ των ενοικιαστών, κατάφερε
να βγει από την αφάνεια, έχοντας αναδειχθεί δεύτερη δύναμη στο κρατίδιο του
Σάλτσμπουργκ και πρώτο στις δημοτικές εκλογές στο Γκρατς για δύο συνεχόμενες
θητείες. Επίσης, το αριστερό κόμμα Linke στη Γερμανία διπλασίασε τα
ποσοστά του και αναδείχθηκε πρώτη δύναμη στις εκλογές του Βερολίνου, χάρη στα συνθήματά του για εθνικοποίηση
220.000 σπιτιών και κατασκευή, μέσω κρατικών εταιρειών, κατοικιών που θα
νοικιάζονται με χαμηλό αντίτιμο.
Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, τείνουμε να μετατραπούμε από
κατ’ εξοχήν λαός ιδιοκατοίκησης σε λαό ενοικιαστών. Το ποσοστό ιδιοκατοίκησης έχει πέσει (Eurostat) από το 85% (2005) σε
κάτω από 70% σήμερα, ενώ η προστασία της κατοικίας είναι πρακτικά μηδενική.
Ειδικά κατά τη διάρκεια της παρούσας κυβέρνησης, τα κοράκια των funds έχουν
κάνει πάρτι και οι εταιρείες που μετατρέπουν ολόκληρες πολυκατοικίες σε airbnb
χρυσές δουλειές. Αν και έχουν δημιουργηθεί και εδώ ορισμένες ενώσεις
ενοικιαστών, που παλεύουν γύρω από τις πρακτικές ανάγκες του λαού, προς το
παρόν είναι αδύναμες. Ωστόσο, αν εκμεταλλευθούν τις σπουδαίες εξελίξεις στο
εξωτερικό, που θα ασκήσουν τη θετική τους επίδραση, και την επιτακτική ανάγκη
μεγάλης μερίδας του κόσμου και θέσουν τα σωστά αιτήματα έχουν πιθανότητες
μαζικοποίησης. Τα μεταβατικά μέτρα όπως πλαφόν στα
ενοίκια και στον ρυθμό αύξησής τους, προστασία από εξώσεις, συμβόλαια
μεγαλύτερης διάρκειας, διευρυμένα επιδόματα στέγασης κ.λπ. είναι αναγκαία και χρήσιμα, ωστόσο το κέντρο
βάρους θα πρέπει να πέσει όχι στη στήριξη της ζήτησης αλλά στην αύξηση της
προσφοράς κατοικιών ώστε να πέσουν οι τιμές. Και αυτό μπορεί να γίνει μόνο μέσα
από κοινωνικοποίηση των μεγάλων ιδιοκτητών ακινήτων και ένα σοβαρό πρόγραμμα
λαϊκής κατοικίας από κρατικό οργανισμό. Η εξασφάλιση μόνιμης και φθηνής
κατοικίας αποτελεί αναγκαίο όρο ώστε να ανέβει το γενικό βιοτικό επίπεδο και η
εργατική τάξη να δώσει τους αυριανούς αγώνες της από καλύτερες θέσεις.
Ιωάννης Νικολάου-Μπράζιος
