Η μετάφραση είναι από το ελληνικό τμήμα του Marxist Internet Archive.
Συμβουλές ενός θεατή
Γράφτηκε στις 8 (21 με το νέο ημερολόγιο) Οκτωβρίου 1917. Πρωτοδημοσιεύθηκε στις 7 Νοεμβρίου 1920 στην «Πράβδα».
Είναι σαφές ότι όλη η εξουσία πρέπει να περάσει στα Σοβιέτ. Πρέπει να είναι εξίσου αναμφισβήτητο για κάθε Μπολσεβίκο ότι η προλεταριακή επαναστατική εξουσία (ή η μπολσεβίκικη εξουσία – που είναι τώρα το ένα και το αυτό πράγμα) έχει εξασφαλισμένη τη μέγιστη συμπάθεια και την ανεπιφύλακτη υποστήριξη όλων των εργαζόμενων και εκμεταλλευόμενων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο γενικά, ιδιαίτερα στις εμπόλεμες χώρες και ειδικά μεταξύ των Ρώσων αγροτών. Δεν υπάρχει καμία ανάγκη να επιμείνουμε επί μακρόν σε όλες αυτές τις πολύ καλά γνωστές και για πολύ καιρό καθιερωμένες αλήθειες.
Αυτό που πρέπει να αντιμετωπιστεί είναι κάτι που δεν είναι πιθανώς αρκετά σαφές σε όλους τους συντρόφους, δηλαδή, ότι στην πράξη η μεταφορά της εξουσίας στα Σοβιέτ τώρα σημαίνει ένοπλη εξέγερση. Αυτό θα φαινόταν προφανές, αλλά δεν έχουν δώσει ή δεν δίνουν όλη την προσοχή στην ουσία του. Η αποκήρυξη της ένοπλης εξέγερσης τώρα θα σήμαινε αποκήρυξη του βασικού συνθήματος του μπολσεβικισμού («Όλη η εξουσία στα Σοβιέτ») και του προλεταριακού επαναστατικού διεθνισμού γενικά.
Αλλά η ένοπλη εξέγερση είναι μια ειδική μορφή του πολιτικού αγώνα, ένα αντικείμενο με ειδικούς νόμους στους οποίους πρέπει να δοθεί προσεκτική σκέψη. Ο Kαρλ Mαρξ εξέφρασε αυτή την αλήθεια με αξιοπρόσεκτη διαύγεια όταν έγραψε ότι «η εξέγερση είναι μια τέχνη τόσο όσο και ο πόλεμος».
Από τους κύριους κανόνες αυτής της τέχνης, ο Mάρξ σημείωσε τους ακόλουθους:
(1) Μην παίζετε ποτέ με την εξέγερση, αλλά όταν την αρχίζετε να συνειδητοποιείτε σταθερά ότι πρέπει να πάτε ως το τέλος.
(2) Συγκεντρώστε μια μεγάλη υπεροχή δυνάμεων στο αποφασιστικό σημείο και την αποφασιστική στιγμή, διαφορετικά ο εχθρός, που έχει το πλεονέκτημα της καλύτερης προετοιμασίας και οργάνωσης, θα καταστρέψει τους εξεγερμένους.
(3) Μόλις αρχίσει η εξέγερση, πρέπει να ενεργείτε με τη μεγαλύτερη αποφασιστικότητα, και με κάθε τρόπο, αδιάλειπτα, να περνάτε στην επίθεση. «Η άμυνα είναι ο θάνατος κάθε ένοπλης εξέγερσης».
(4) Πρέπει να προσπαθείτε να πιάσετε τον εχθρό στον ύπνο και να αδράξετε τη στιγμή όταν οι δυνάμεις του είναι διασκορπισμένες.
(5) Πρέπει να προσπαθείτε για καθημερινές επιτυχίες, οσοδήποτε μικρές (κάποιος μπορεί να πει ανά ώρα, εάν πρόκειται για μια πόλη), και με κάθε κόστος να διατηρείτε την «ηθική ανωτερότητα».
O Mαρξ συνόψισε τα μαθήματα όλων των επαναστάσεων όσον αφορά την ένοπλη εξέγερση στα λόγια «του Δαντόν, του μεγαλύτερου δεξιοτέχνη της επαναστατικής πολιτικής που έχουμε γνωρίσει ως τώρα: “del'audace, encore del'audace, et encore plus del'audace”» [«Τόλμη, τόλμη και ξανά τόλμη»].
Εφαρμοσμένο στη Ρωσία και τον Οκτώβριο του 1917, αυτό σημαίνει: μια ταυτόχρονη επίθεση στο Πέτρογκραντ, ξαφνική και γρήγορη όσο το δυνατό, που πρέπει εξ άπαντος να πραγματοποιηθεί και από μέσα και από έξω, από τους εργατικούς στρατώνες και από τη Φινλανδία, από το Ρεβέλ και από την Κροστάνδη, μια επίθεση ολόκληρου του ναυτικού, τη συγκέντρωση μιας γιγαντιαίας υπεροχής δυνάμεων απέναντι στις 15.000 ή 20.000 (ίσως και περισσότερο) της «αστικής φρουράς» μας (οι σχολές αξιωματικών), «των στρατευμάτων της Βανδέας» μας (μέρος των Κοζάκων) κ.λπ.
Οι τρεις βασικές δυνάμεις μας –ο στόλος, οι εργάτες και οι στρατιωτικές μονάδες– πρέπει να συνδυαστούν έτσι ώστε να καταλάβουν οπωσδήποτε και να κρατήσουν με οποιοδήποτε κόστος: (α) το τηλεφωνικό κέντρο· (β) την τηλεγραφική υπηρεσία· (γ) τους σιδηροδρομικούς σταθμούς· (δ) και προ πάντων τις γέφυρες. Τα πιο αποφασιστικά στοιχεία (οι «δυνάμεις κρούσης» μας και οι νέοι εργάτες μας, καθώς επίσης και οι καλύτεροι από τους ναύτες) πρέπει να χωριστούν σε μικρά αποσπάσματα για να καταλάβουν όλα τα πιο σημαντικά σημεία και για να συμμετάσχουν παντού σε όλες τις σημαντικές επιχειρήσεις, παραδείγματος χάριν: να περικυκλώσουν και να αποκόψουν το Πέτρογκραντ· να το κατακτήσουν μέσα από μια συνδυασμένη επίθεση των ναυτών, των εργατών και των στρατιωτών – ένα καθήκον που απαιτεί τέχνη και τριπλή τόλμη· να σχηματίσουν αποσπάσματα από τους καλύτερους εργάτες, οπλισμένους με τουφέκια και βόμβες, με σκοπό να επιτεθούν και να εξαναγκάσουν σε παράδοση τα «κέντρα» του εχθρού (τις σχολές αξιωματικών, την τηλεγραφική υπηρεσία, το τηλεφωνικό κέντρο κ.λπ.). Το σύνθημα επαγρύπνησής τους πρέπει να είναι: «Καλύτερα να πεθάνουμε ως τον τελευταίο παρά να αφήσουμε τον εχθρό να περάσει!».
Ας ελπίσουμε ότι, αν η ενέργεια αποφασιστεί, οι αρχηγοί θα εφαρμόσουν επιτυχώς τα μεγάλα διδάγματα του Δαντόν και του Mαρξ.
Η επιτυχία της Ρώσικης και της παγκόσμιας επανάστασης εξαρτάται από την πάλη δύο ή τριών ημερών.
***
Γράμμα προς τα μέλη της Κεντρικής Επιτροπής
Γράφτηκε στις 24 Οκτωβρίου (6 Νοεμβρίου με το νέο ημερολόγιο) 1917. Δημοσιεύθηκε το 1924. Είναι το τελευταίο γραπτό του Λένιν πριν την κατάληψη της εξουσίας.
Σύντροφοι,
Γράφω αυτές τις γραμμές το απόγευμα της 24ης. Η κατάσταση είναι κρίσιμη στο έπακρο. Στην πραγματικότητα είναι τώρα απολύτως σαφές ότι το να καθυστερήσουμε την εξέγερση θα ήταν μοιραίο.
Με όλη μου τη δύναμη παροτρύνω τους συντρόφους να καταλάβουν ότι όλα κρέμονται τώρα από μια κλωστή· ότι αντιμετωπίζουμε προβλήματα που δεν πρόκειται να λυθούν με διασκέψεις ή συνέδρια (ακόμα και από συνέδρια των Σοβιέτ), αλλά αποκλειστικά από τους ανθρώπους, από τις μάζες, από τον αγώνα του ένοπλου λαού.
Η αστική επίθεση των κορνιλοφικών και η απομάκρυνση του Βερχόβσκι δείχνουν ότι δεν πρέπει να περιμένουμε. Πρέπει με οποιοδήποτε κόστος, αυτό το ίδιο απόγευμα, αυτή την ίδια νύχτα, να συλλάβουμε την κυβέρνηση, αφού πρώτα έχουμε αφοπλίσει τους ευέλπιδες της στρατιωτικής σχολής (νικώντας τους, εάν αντισταθούν), και πάει λέγοντας.
Δεν πρέπει να περιμένουμε! Μπορεί να χάσουμε τα πάντα!
Η αξία της άμεσης κατάληψης της εξουσίας θα είναι η υπεράσπιση του λαού (όχι του συνεδρίου, αλλά του λαού, του στρατού και των αγροτών κατά πρώτο λόγο) από την κορνιλοφική κυβέρνηση, η οποία έδιωξε τον Βερχόβσκι και εκκόλαψε μια δεύτερη πλεκτάνη τύπου Κορνίλοφ.
Ποιος πρέπει να πάρει την εξουσία;
Αυτό δεν είναι σημαντικό αυτή τη στιγμή. Ας το κάνει η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή, ή «κάποιο άλλο όργανο» το οποίο θα διακηρύξει ότι θα παραδώσει την εξουσία μόνο στους αληθινούς αντιπροσώπους των συμφερόντων του λαού, των συμφερόντων του στρατού (η άμεση πρόταση για ειρήνη), των συμφερόντων των αγροτών (η γη να δοθεί αμέσως και η ιδιωτική ιδιοκτησία να καταργηθεί), των συμφερόντων όσων λιμοκτονούν.
Όλες οι περιοχές, όλα τα συντάγματα, όλες οι δυνάμεις πρέπει να κινητοποιηθούν αμέσως και πρέπει αμέσως να στείλουν τις αντιπροσωπείες τους στη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή και στην Κεντρική Επιτροπή των Μπολσεβίκων, με την επίμονη απαίτηση ότι σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να αφεθεί η εξουσία στα χέρια του Κερένσκι και Σία μέχρι την 25η, κάτω από οποιεσδήποτε περιστάσεις· το ζήτημα πρέπει να αποφασιστεί σίγουρα αυτό το ίδιο απόγευμα, ή αυτήν την ίδια νύχτα.
Η ιστορία δεν θα συγχωρήσει τους επαναστάτες για τη χρονοτριβή τους όταν μπορούσαν να είναι νικητές σήμερα (και σίγουρα θα είναι νικητές σήμερα), ενώ διακινδυνεύουν να χάσουν πολλά αύριο, στην πραγματικότητα διακινδυνεύουν να χάσουν τα πάντα.
Εάν καταλάβουμε την εξουσία σήμερα, την καταλαμβάνουμε όχι σε αντίθεση με τα Σοβιέτ αλλά για λογαριασμό τους.
Η κατάληψη της εξουσίας είναι δουλειά της εξέγερσης· ο πολιτικός σκοπός της θα γίνει σαφής μετά την κατάληψη.
Θα ήταν μια καταστροφή, ή μια καθαρή τυπικότητα, να περιμένουμε τη διστακτική ψηφοφορία της 25ης του Οκτώβρη. Ο λαός έχει το δικαίωμα και είναι δεσμευμένος με το καθήκον να αποφασίσει τέτοια ζητήματα όχι με μια ψηφοφορία, αλλά με τη δύναμη· στις κρίσιμες στιγμές της επανάστασης ο λαός έχει το δικαίωμα και είναι δεσμευμένος με το καθήκον να δίνει κατευθύνσεις στους αντιπροσώπους του, ακόμη και στους καλύτερους αντιπροσώπους του, και να μην τους περιμένει.
Αυτό αποδεικνύεται από την ιστορία όλων των επαναστάσεων· και θα ήταν ένα απέραντο έγκλημα εκ μέρους των επαναστατών αν επρόκειτο να αφήσουν την ευκαιρία να χαθεί, ξέροντας ότι η σωτηρία της επανάστασης, η προσφορά της ειρήνης, η σωτηρία της Πετρούπολης, η σωτηρία από την πείνα, η μεταβίβαση της γης στους αγρότες εξαρτώνται από αυτούς.
Η κυβέρνηση είναι ετοιμόρροπη. Πρέπει να της δοθεί το τελειωτικό χτύπημα με οποιοδήποτε κόστος.
Το να καθυστερήσουμε να δράσουμε θα σταθεί μοιραίο.
