Δευτέρα 5 Οκτωβρίου 2026

ΜΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

 

Η πανευρωπαϊκή εργατική τάξη έχει τις παραδόσεις, τις
δυνάμεις, τη συνείδηση να σφίξει τις γραμμές της και
να περάσει στην αντεπίθεση, απέναντι στα αδιέξοδα
των Ευρωπαίων καπιταλιστών και των πολιτικών τους 
υπηρετών. Οι τρέχουσες πολιτικές εξελίξεις ενέχουν και 
κινδύνους αλλά θα δημιουργήσουν και ευκαιρίες.

Η νίκη του ακροδεξιού κόμματος AfD στις εκλογές του κρατιδίου Σαξονίας-Άνχαλτ της Γερμανίας, με σχεδόν 44%, τάραξε τα νερά της Ευρώπης, και κυρίως τη γραφειοκρατία των Βρυξελλών. Σε αυτό το αποτέλεσμα συνετέλεσαν το κλείσιμο μεγάλων βιομηχανικών μονάδων λόγω ακριβής ενέργειας, οι εκατοντάδες χιλιάδες απολύσεις, η υποχώρηση του «κοινωνικού κράτους», το δημογραφικό πρόβλημα, η μετανάστευση και η αίσθηση ανεξέλεγκτων πολιτισμικών αλλαγών, η κρίση εμπιστοσύνης στα παραδοσιακά κόμματα και τις πολιτικές ελίτ, η χρηματοδότηση του πολέμου της Ουκρανίας και ο φόβος του γερμανικού λαού για συμμετοχή σε αυτόν, καθώς και η αδυναμία της αριστεράς να συνδέσει όλα αυτά τα προβλήματα με την αστική τάξη και την αστική διαχείριση.

Από την αριστερά, το κόμμα της Σάρα Βάνγκενκχνετ, το BSW, μπήκε τελικά στο τοπικό κοινοβούλιο,παρά τις απαισιόδοξες δημοσκοπήσεις, με 5,3% και 5 βουλευτές. Προτείνει αποστασιοποίηση από τις πολιτικές της ΕΕ, αποκατάσταση σχέσεων με Ρωσία, παύση χρηματοδότησης του πολέμου, περισσότερο κοινωνικό κράτος και περιορισμό της οικονομικής μετανάστευσης, ενώ αρνείται τις πολεμικές δαπάνες και την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία.

Στην Γαλλία οι δημοσκοπήσεις δείχνουν αδιαμφισβήτητα την ακροδεξιά Λεπέν πρώτη, και τον Μελανσόν να περνάει στον δεύτερο γύρο των επερχόμενων προεδρικών εκλογών, βάζοντας ζητήματα όπως μερική διαγραφή του γαλλικού χρέους, κοινωνική πολιτική, όχι στον πόλεμο (80% του γαλλικού λαού πιστεύει ότι η Δύση επιτέθηκε στη Ρωσία), αναδιαμόρφωση της ΕΕ, χωρίς να θέλει τη διάλυσή της, αλλά και ανυπακοή στις εντολές της που αμφισβητούν την εθνική κυριαρχία. Η δύναμη του Μελανσόν βρίσκεται κυρίως μεταξύ της νεολαίας και των εργαζομένων και σε υποβαθμισμένα προάστια όπου συγκεντρώνεται μεγάλος αριθμός μεταναστών. Πιστεύουμε ότι η Γαλλία θα αποδείξει και πάλι την κινηματική της πρωτοπορία μέσα στην Ευρώπη.

Στην Ισπανία τα σκάνδαλα διαφθοράς της κυβέρνησης Σάντσεθ (PSOE), η αποτυχία της στην αγροτική πολιτική (εισαγωγές από Λατινική Αμερική και απαξίωση ισπανικών αγροτικών προϊόντων) και η κακή αντιμετώπιση της μεταναστευτικής κρίσης στη Θέουτα έδωσαν ώθηση στο ακροδεξιό VOX, στέλνοντάς το στην 3η θέση στις εκλογές του Φλεβάρη στην Αραγονία αλλά και στις μετέπειτα δημοσκοπήσεις, στις οποίες έχει διπλασιάσει τα ποσοστά του, στο 18%, σε σχέση με τις εκλογές του 2023.

Στην Αγγλία, η κυβέρνηση των Εργατικών προχωρά σε κρατικοποιήσεις των σιδηροδρόμων, με στόχο την πλήρη κρατικοποίησή τους μέχρι το 2027. Επίσης νομοθετεί για την κρατικοποίηση της βαριάς βιομηχανίας για λόγους δημοσίου συμφέροντος (θέσεις εργασίας), ξεκινώντας από την British Steel, η οποία παρά την οικονομική κρατική στήριξη προγραμμάτιζε να κλείσει και γι’ αυτό τώρα κρατικοποιείται. Στον τομέα της ενέργειας δημιουργεί μια κρατική εταιρεία, χωρίς να πειράζει τις ιδιωτικές εταιρείες, για να τις ανταγωνιστεί, μειώνοντας το κόστος της ενέργειας. Στο σύστημα ύδρευσης δημιουργεί ένα ρυθμιστικό πλαίσιο για τον έλεγχο της εταιρείας Thames Water, που κατηγορείται για μεγάλες διαρροές, ρύπανση και υψηλά μερίσματα στους μετόχους.

Μετά τις αλλεπάλληλες αποτυχημένες προσπάθειες οικονομικής διαχείρισης του Brexit, η χώρα καταγράφει πολύ χαμηλά ποσοστά ανάπτυξης, μεγάλο δημογραφικό και μεταναστευτικό πρόβλημα, και η κρίση στην κατοικία παραμένει μεγάλη.

Οι πολίτες της Ισλανδίας έριξαν ένα ηχηρό χαστούκι στη γραφειοκρατία των Βρυξελών, αποφασίζοντας σε δημοψήφισμα να σταματήσουν οριστικά τις διαπραγματεύσεις για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση,προκειμένου να μη χάσουν την ανεξαρτησία τους στον οικονομικό τομέα και να μην ενταχθούν στην κοινή αλιευτική πολιτική.

Ολόκληρη η Ευρώπη, με την πολιτική που ακολούθησε, μεγάλωσε ακόμη περισσότερο την οικονομική της κρίση και τα αδιέξοδά της. Οι κυβερνήσεις πλέον δεν μπορούν να εγγυηθούν ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης και δεν επενδύουν για την άνοδο του βιοτικού επιπέδου και την ενίσχυση της παραγωγής.

Η αδυναμία της αριστεράς να συσπειρώσει τους αγανακτισμένους, τους άνεργους, τους φτωχούς και να ξεφύγει από τον «δικαιωματισμό» έδωσε χώρο στην ακροδεξιά να αμφισβητήσει τη νεοφιλελεύθερη πολιτική των ευρωπαϊκών ελίτ και να εμφανιστεί ως αντισυστημική, αποκρύπτοντας τους πραγματικούς της σκοπούς. Η αμφισβήτηση όμως και της ακροδεξιάς δεν θα αργήσει να φανεί, γιατί το καπιταλιστικό σύστημα δεν μπορεί πλέον να δώσει απολύτως τίποτα, παρά μόνο πολέμους. Οι ευκαιρίες για την αριστερά να ξαναγεννηθεί θα είναι πολλές. Το εργατικό κίνημα θα μεγαλώσει πολύ σύντομα και καμιά εφεδρεία του συστήματος δεν θα μπορέσει να σταθεί εμπόδιο στην κοινωνική πρόοδο.

 

Χρήστος Χατζής