Το πρόβλημα της Ε.Ε. είναι ιστορικό και υπαρξιακό, και κανένα μοντέλο «πολλών ταχυτήτων» ή άλλο δεν μπορεί να το λύσει
 |
| Ακόμα δεν ξεκίνησε η προσπάθεια για «στρατηγική αυτονομία» της Ευρώπης και οι δύο μεγαλύτερες δυνάμεις της, Γερμανία και Γαλλία, έχουν ήδη διαφωνήσει: για το σχέδιο του μαχητικού αεροσκάφους 6ης γενιάς, τις σχέσεις με τη Ρωσία, τη συμφωνία με τη Mercosur κ.ά. |
Η αλλαγή μοντέλου, από την παγκοσμιοποίηση στον προστατευτισμό, στην οποία ηγείται ο αμερικανικός καπιταλισμός για να μπορέσει να ανταγωνιστεί τη ραγδαία ανερχόμενη Κίνα έφερε τα πάνω κάτω στις ευρωπαϊκές ηγεσίες, που απεγνωσμένα προσπαθούν να βρουν λύσεις προσαρμογής στα νέα δεδομένα.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία ανάγκασε τους Ευρωπαίους, κάτω από την πίεση του ΝΑΤΟ (ΗΠΑ), να πάρουν μέτρα ενάντια στη Ρωσία, με αποτέλεσμα να απολέσουν τη φτηνή μέχρι πρότινος ενέργεια, αντικαθιστώντας τη με πανάκριβη αμερικανική. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, προκειμένου να ενισχύσει την Ουκρανία έναντι της Ρωσίας, δαπάνησε για αγορά αμερικανικών όπλων εκατοντάδες δισεκατομμύρια, αποστερώντας τα από τους Ευρωπαίους πολίτες. Σήμερα, στην πρώην ατμομηχανή της Ευρώπης Γερμανία κλείνουν δεκάδες μεγάλες βιομηχανίες (αυτοκινήτων, ανταλλακτικών, χημικών) και απολύονται εκατοντάδες χιλιάδες εργάτες.
Με την άρνηση των ΗΠΑ να συνεχίσουν την οικονομική ενίσχυση του ΝΑΤΟ, η Ε.Ε. αποφάσισε τον επανεξοπλισμό της, εκπονώντας σχέδια για ένα τεράστιο χρηματοδοτικό πρόγραμμα ενός τρισεκατομμυρίου ευρώ, ώστε μέσω κοινού δανεισμού να στηρίξει την αμυντική βιομηχανία της. Αλλά ήδη τα αντίθετα εθνικά συμφέροντα μεταξύ των διαφόρων κρατών έχουν θέσει τις διαφωνίες σε πρώτο πλάνο.
Σχέδιο για ένα μαχητικό αεροπλάνο 6ης γενιάς ακυρώνεται, με τον καγκελάριο της Γερμανίας Μερτς να μιλάει για αγεφύρωτες διαφωνίες με τη Γαλλία. Ακόμη και στο πώς και πού θα μοιραστούν τα χρήματα για την παραγωγή των όπλων υπάρχουν διαφωνίες. Για παράδειγμα, κάποιοι προκρίνουν την Τουρκία, παρά τις διαφωνίες Ελλάδας και Κύπρου.
Όσον αφορά τη συνέχιση της οικονομικής ενίσχυσης της Ουκρανίας για να συνεχίσει τον πόλεμο, δεν λειτούργησε η αρχή της ομοφωνίας. Παρά τις διαφωνίες (Ουγγαρία, Τσεχία, Σλοβακία), επιβλήθηκε η θέληση των ισχυρών.
Η Κομισιόν, προκειμένου να βρει αγορές για τη γερμανική βιομηχανία, προχώρησε σε μια συμφωνία με κράτη της Λατινικής Αμερικής (Mercosur), παρά τις διαφωνίες της Γαλλίας, μια συμφωνία που καταστρέφει την ευρωπαϊκή αγροτική παραγωγή. Και μάλιστα προχωράει στη μερική εφαρμογή της, χωρίς να λάβει υπ’ όψιν της τους κανονισμούς περί ομοφωνίας και την αντίθετη απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου, αναγκάζοντας τον Μακρόν σε οργισμένες δηλώσεις. Στο μεταξύ, όμως, οι ΗΠΑ έκαναν μια συμφωνία με την Αργεντινή, για αδασμολόγητη ανταλλαγή προϊόντων, καταργώντας ουσιαστικά τη συμφωνία Ε.Ε.-Mercosur.
Στα τέλη Ιανουαρίου, ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας συγκάλεσε σε σύσκεψη τους ομολόγους του υπουργούς της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Πολωνίας και της Ολλανδίας. Έτσι γεννιέται ένας πυρήνας ισχυρών (Ε6), που κατέχει το 70% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ, εγκαινιάζοντας μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων. Αυτό θα γίνει αιτία να πιεστούν προς τα κάτω οι οικονομίες των αδύνατων χωρών.
Διαφωνίες προκάλεσαν και οι τελευταίες δηλώσεις του Γάλλου προέδρου Μακρόν για επανεξέταση των σχέσεων της Ευρώπης με τη Ρωσία, στις οποίες ο Μερτς απάντησε με δηλώσεις ότι ο γερμανικός στρατός θα γίνει ο ισχυρότερος στην Ευρώπη. Όταν όμως κάλεσαν στη Γερμανία εθελοντές για να σταλούν εκατό στρατιώτες στη Γροιλανδία, δεν εμφανίστηκε ούτε ένας.
Ό,τι και να κάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση. στα καπιταλιστικά πλαίσια η Ευρώπη δεν θα μπορέσει να βρει λύσεις στα δομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει. Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει κριθεί και θα τελειώσει όταν οι Ρώσοι καταλάβουν τις περιοχές που θεωρούν δικές τους. Στο μεταξύ η Ουκρανία θα έχει ξεπουληθεί στις ΗΠΑ.
Οι ανταγωνισμοί μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών θα αναγκάσουν την Ευρωπαϊκή Ένωση να υποταχθεί στον ισχυρότερο καπιταλισμό της λεγόμενης Δύσης, τον αμερικανικό, αλλιώς θα συνθλιβεί στον ανταγωνισμό ΗΠΑ-Κίνας.
Για να μπορέσει να ξανασηκώσει κεφάλι η Ευρώπη πρέπει να κάνει δημόσιες επενδύσεις στη βιομηχανία, στη γεωργία και κυρίως στην έρευνα και την προηγμένη τεχνολογία, εκμεταλλευόμενη το μορφωτικό και πολιτισμικό επίπεδο των ευρωπαϊκών λαών. Αυτό όμως μπορεί να επιτευχθεί μόνο με την πάλη της εργατικής τάξης. Πραγματική λύση στα αδιέξοδα θα δώσει η ευρωπαϊκή εργατική τάξη, στις Ενωμένες Σοσιαλιστικές Πολιτείες της Ευρώπης.
Χρήστος Χατζής
