Σάββατο 23 Μαΐου 2026

ΠΟΛΕΜΟΣ ΣΤΟ ΙΡΑΝ, ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΤΙΚΑ ΑΔΙΕΞΟΔΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΠΟΛΕΜΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ

 


Η ήττα της επίθεσης ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν θα είναι μια ενθάρρυνση για τα αντιπολεμικά κινήματα και για τους λαούς

 

Αυτή τη στιγμή ο πόλεμος επικεντρώνεται στον έλεγχο των στενών
του Ορμούζ και την άσκηση οικονομικής πίεσης της μιας πλευράς
στην άλλη. Η Ευρώπη είναι ο πιο σίγουρος χαμένος από τις
οικονομιικές συνέπειες του πολέμου

Μετά από σχεδόν 40 ημέρες πολέμου μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ και Ιράν και σχεδόν έναν μήνα εκεχειρίας, περάσαμε σε ένα στάδιο μιας ιδιότυπης «παγωμένης» σύγκρουσης, όπου κυριαρχούν οι απειλές κυρίως από την πλευρά των ΗΠΑ.

Παρά τους σφοδρότατους αμερικανικούς και ισραηλινούς βομβαρδισμούς με ισχυρά και σύγχρονα όπλα, η πολεμική μηχανή του Ιράν δεν καταστράφηκε. Σε δηλώσεις τους Αμερικανοί αξιωματούχοι παραδέχονται ότι το 60% του οπλοστασίου του Ιράν είναι άθικτο, καθώς επίσης ότι κατέχει όπλα ισχυρά που δεν έχει επιδείξει ακόμη.

Οι ΗΠΑ προχώρησαν σε ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν, ομολογουμένως όχι με ιδιαίτερη επιτυχία, για να το πιέσουν οικονομικά και να το εξαναγκάσουν σε υποταγή. Το Ιράν έχει κλείσει τα στενά του Ορμούζ σε οποιοδήποτε πλοίο δεν έχει την άδειά του και δεν του πληρώνει φόρο διέλευσης, για να πιέσει με τη σειρά του οικονομικά τις ΗΠΑ και γενικά τη Δύση, μέσω της αύξησης των τιμών της ενέργειας. Να επισημάνουμε ότι η βενζίνη στις ΗΠΑ πωλείται 5 δολάρια το γαλόνι από 2,5 δολάρια πριν τον πόλεμο.

Οι συνέπειες παγκόσμια είναι η άνοδος του κόστους των καυσίμων και όλων των παραγώγων του πετρελαίου (πλαστικά, φελιζόλ κ.λπ.), αλλά και όλων των προϊόντων γενικά λόγω μεταφορικών, ενώ παρουσιάζονται και σοβαρά προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα με ελλείψεις για τα προϊόντα που έρχονται στη Δύση από την Ανατολή (σημαντικά εδώ είναι τα λιπάσματα).

Τα σοβαρότερα προβλήματα παρουσιάζονται στην Ευρώπη, που, καθώς είχε μεταφέρει μεγάλο μέρος της παραγωγής της στην Ασία, πληρώνει περισσότερο την αύξηση του κόστους της ενέργειας και των μεταφορών.

Το αποτέλεσμα του πολέμου δείχνει, τουλάχιστον σε αυτή την πρώτη φάση, ήττα για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, καθώς έχουν καταστραφεί όλες οι αμερικανικές βάσεις των φίλιων αραβικών κρατών και μαζί με αυτές χάθηκε και η εμπιστοσύνη των Αράβων προς τις ΗΠΑ. Η συμφωνία που είχαν ήταν οι μεν Άραβες να επιτρέψουν την ανάπτυξη αμερικανικών βάσεων στις χώρες τους, οι δε Αμερικανοί θα εξασφάλιζαν την ασφάλεια των αραβικών κρατών, για να πωλούν απρόσκοπτα τα πετρέλαιά τους. Αποδείχτηκε όμως πως μάλλον δεν είναι τόσο ασφαλείς και ανοίγει η προοπτική συνεργασίας των αραβικών κρατών με το Ιράν για να μπορούν να πωλούν τα πετρέλαιά τους.

Και μόνο το γεγονός ότι μετά τις δολοφονίες των Ιρανών ηγετών δεν άλλαξε το καθεστώς και η κυβέρνηση του Ιράν, συνιστά παταγώδη αποτυχία των Αμερικανο-ισραηλινών. Αντίθετα, ο ιρανικός λαός συσπειρώθηκε γύρω από την ηγεσία του, για να αντιμετωπίσει τον ξένο εισβολέα. Πολλοί διωκόμενοι αντικαθεστωτικοί δεν κρύβουν τη διάθεσή τους για μια αλλαγή του σημερινού καθεστώτος, αλλά αυτό μπορεί να συμβεί μετά την οριστική λήξη του πολέμου.

Οι Ευρωπαίοι, από την πλευρά τους, ουσιαστικά δεν στήριξαν την επέμβαση ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν, αντίθετα κάποια κράτη όπως η Ισπανία αντιτάχθηκαν στον πόλεμο και δεν επέτρεψαν τη χρήση των βάσεων των ΗΠΑ που βρίσκονται στο έδαφός τους. Κάποια άλλα, όπως η Ιταλία, αποστασιοποιήθηκαν, αφήνοντας να διαφανεί μια διάσπαση στο ιμπεριαλιστικό μπλοκ της «Δύσης».

Μια ακόμη συνέπεια του πολέμου στη Μέση Ανατολή είναι η διάσταση απόψεων στην κυβέρνηση των ΗΠΑ σχετικά με τη συνέχιση του πολέμου, καθώς είναι βέβαιη η ήττα των Ρεπουμπλικανών και του Τραμπ στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. Ας μην ξεχνάμε ότι ο Τραμπ εξελέγη με σύνθημα την παύση των πολέμων.

Σημαντικό γεγονός είναι η άνοδος του αντιπολεμικού κινήματος μέσα στην ίδια την Αμερική, αν και έχει ακόμα πολύ δρόμο μπροστά του. Παρά την έλλειψη πληροφόρησης, έχουν δημοσιοποιηθεί αρκετές αντιπολεμικές διαδηλώσεις και συγκρούσεις με την αστυνομία.

Ωφελημένες από αυτή την πολεμική σύγκρουση βγαίνουν η Ρωσία και η Κίνα. Η μεν Ρωσία είδε να αυξάνονται τα κέρδη της από την πώληση του πετρελαίου σε αυξημένες τιμές, η δε Κίνα εμφανίζεται σαν βασικός παράγοντας σταθερότητας στη Μέση Ανατολή. Η στάση της ενθαρρύνει τα αραβικά κράτη να συσφίγξουν περαιτέρω τις σχέσεις τους μαζί της. Επίσης, η Κίνα λοξοκοιτάει προς την Ταϊβάν και θα αναλάβει την ανοικοδόμηση του Ιράν μετά τον πόλεμο.

Μια οριστική ήττα του ιμπεριαλιστικού συνασπισμού ΗΠΑ-Ισραήλ θα αναδείξει το Ιράν σαν μια σημαντική περιφερειακή δύναμη, υπονομεύοντας τους μεγαλοϊδεατισμούς της Τουρκίας και τις επεκτατικές βλέψεις της. Θα αλλάξει δε εντελώς τον κόσμο της Μέσης Ανατολής όπως τον ξέρουμε σήμερα, δημιουργώντας άλλους συσχετισμούς στη σχέση των ασιατικών χωρών με την Αραβική Χερσόνησο

Η αποτυχία αυτή των ΗΠΑ-Ισραήλ δείχνει ότι, στον πολυπολικό κόσμο που αναδύθηκε, ακόμα και μια μεγάλη ιμπεριαλιστική δύναμη δεν είναι καθόλου εύκολο να επιβληθεί σε μια μεσαία περιφερειακή δύναμη. Συμφέρον των λαών του κόσμου είναι να οριστικοποιηθεί αυτή η ήττα, γιατί τους ενθαρρύνει, μεγαλώνει το αντιπολεμικό αίσθημα και ενισχύει την ήδη υπάρχουσα άρνηση συμμετοχής σε πολέμους.

Καθήκον δικό μας εδώ στην Ελλάδα είναι η δημιουργία ενός ισχυρού αντιπολεμικού κινήματος και η ανατροπή αυτής της υποτακτικής στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό και φιλοπόλεμης κυβέρνησης Μητσοτάκη.

 

Χρήστος Χατζής